TravelChat - Ταξιδιωτικό Forum
Ταξιδιωτικά Επίκαιρα - Ανακοινώσεις - Προσφορές => Μας Ενδιαφέρουν => Μήνυμα ξεκίνησε από: koyrsaros_gr στις Νοέμβριος 20, 2008, 12:40:27 μμ
-
Τα Χριστούγεννα είναι μια παγκόσμια γιορτή. Γιορτάζεται ωστόσο διαφορετικά από χώρα σε χώρα, ανάλογα με το κλίμα, την ιστορία ή τη νοοτροπία του κάθε λαού. Ας ρίξουμε μια σύντομη ματιά στα πιο παράξενα για μας χριστουγεννιάτικα έθιμα. Γιατί δεν στολίζουν όλοι χριστουγεννιάτικο δέντρο ούτε τρώνε γαλοπούλα.
Στην Ιρλανδία, τα παιδιά μάλλον δεν αρκούνται στα λίγα δώρα αφού κρεμούν στο τζάκι χριστουγεννιάτικες τσάντες αντί για κάλτσες. Η πρωτοτυπία όμως των Ιρλανδών βασίζεται στην αγάπη τους για το εθνικό τους ποτό, τη μπύρα Guinness: αφήνουν λοιπόν έξω από την πόρτα του σπιτιού τους μια Guinness και μια κρεατόπιτα για να τσιμπήσει κάτι ο κουρασμένος Άη Βασίλης.
Στη Νορβηγία, αφήνουν μια γαβάθα χυλό, το λεγόμενο “nisse” στη σιταποθήκη για να φάει ο καλλικάντζαρος που προστατεύει το κτήμα τους, ενώ αφού στολίσουν το χριστουγεννιάτικο δέντρο πιάνονται όλοι χέρι-χέρι γύρω από αυτό και τραγουδούν τρία χριστουγεννιάτικα τραγούδια.
Στην Κένυα, λόγω του κλίματος τα πράγματα είναι λίγο διαφορετικά: το χριστουγεννιάτικο γεύμα θυμίζει καλοκαιρινή ημέρα χαλάρωσης αφού αντί να φάνε γαλοπούλα κάνουν μπαρμπεκιου στον κήπο. Μάλιστα, εκεί στολίζουν τις εκκλησίες με μπαλόνια, λουλούδια και κορδέλες.
Στη Μ.Βρετανία, τα παιδιά δεν ταχυδρομούν το γράμμα τους στον Father Christmas. Το ρίχνουν στη φωτιά στο τζάκι ώστε να ανέβει από την καμινάδα για να ταξιδέψει ως το Βόρειο Πόλο. Αν το γράμμα καεί αμέσως πρέπει να το ξαναγράψουν.
Στη Φινλανδία, μετά τη Χριστουγεννιάτικη λειτουργία, ο κόσμος επισκέπτεται τους νεκρούς του στο νεκροταφείο κρατώντας αναμμένα κεριά. Πριν την επίσκεψη του Άη Βασίλη δεν παραλείπουν βέβαια να κάνουν και μια σάουνα.
Στην Ουκρανία ο Παγωμένος Πατέρας φθάνει με το έλκηθρο το οποίο σέρνουν μόνο τρείς τάρανδοι ενώ τον συνοδεύει και ένα κοριτσάκι, το Κορίτσι-Νιφάδα που φορά ένα λαμπερό μπλε κοστούμι με λευκή γούνα και ένα στέμμα που έχει το σχήμα μιας νιφάδας χιονιού.
Στην Ιταλία δεν υπάρχει Άη Βασίλης αλλά η Strega Buffana η οποία πετά πάνω από την Ιταλία με μια σκούπα και μοιράζει δώρα στα καλά παιδιά και κάρβουνο στα άτακτα παιδιά. Μια άλλη ιταλική παράδοση είναι να δίνουν ένα σακουλακι ξερές φακές στους φίλους τους για να φτιάξουν σούπα. Το φαγητό αυτό τους θυμίζει τις δύσκολες και φτωχές εποχές και την τρώνε για να έχουν τύχη το Νέο Έτος.
Στη Νέα Ζηλανδία, τα Χριστούγεννα έρχονται στη μέση του καλοκαιριού. Παραδοσιακά, οι οικογένειες γιορτάζουν τα Χριστούγεννα στην παραλία.
Και στην Αυστραλία, μετά το χριστουγεννιάτικο γεύμα, όλοι πηγαίνουν μια βόλτα στην παραλία ή πάνε για ένα παιχνίδι κρίκετ. Το αστείο είναι πως το έλκηθρο του Άη Βασίλη δεν το σέρνουν τάρανδοι αλλά οχτώ καγκουρώ.
Στη Χαβάη, ο Άη Βασίλης δεν χρησιμοποιεί έλκηθρο αλλά ένα κανώ. Οι Χαβανέζοι, αφού φάνε χοιρινό, σούπα νουντλ και σολωμό, γλεντούν με κιθάρες και γιουκαλίλι τραγουδώντας τις χριστουγεννιάτικες μελωδίες με χαβανέζικο ρυθμό. Στη συνέχεια, τα παιδιά πηγαίνουν στην παραλία για να δοκιμάσουν το Wind-surf που πήραν για δώρο.
Στην Ιαπωνία, τα Χριστούγεννα δεν αποτελούν επίσημη γιορτή αφού μόνο το 1% του πληθυσμού της είναι Χριστιανοί. Ωστόσο, οι Ιάπωνες έμαθαν τα Χριστούγεννα από τους δυτικούς και πλέον τρώνε και εκείνοι γαλοπούλα και στολίζουν χριστουγεννιάτικο δέντρο. Τα δώρα όμως τους τα φέρνει ο Hoteiosho, μια θεότητα του ιαπωνικού πάνθεον. Πώς ξέρει ποια παιδιά ήταν καλά και ποια όχι; Έχει μάτια και στο πίσω μέρος του κεφαλιού και τα βλέπει όλα.
-
Aς ευλογήσουμε κι εμείς τα γένια μας... :dirol:
Χριστούγεννα στην Ελλάδα, ελληνική παράδοση, ελληνική κουζίνα. Σωροί είναι οι κουραμπιέδες και τα μελομακάρονα στις βιτρίνες των ζαχαροπλαστείων. Πλημμυρίζουν τα σπίτια από μοσχοβολιές που ξεχύνονται από την κουζίνα της κάθε νοικοκυράς. Κανταΐφι, μπακλαβάς, δίπλες, χριστόψωμα, το πατροπαράδοτο αρνάκι με πατάτες στο φούρνο, η γαλοπούλα παραγεμισμένη με κάστανα και κουκουνάρια, αλλά και το ψητό γουρουνόπουλο.
Αυτό που δίνει όμως ιδιαίτερο χρώμα στα ελληνικά Χριστούγεννα είναι τα κάλαντα από τις φωνές των μικρών παιδιών. Και ποιος δεν θυμάται στις παιδικές του αναμνήσεις τις ημέρες αυτές ; Τα παιδιά ξυπνούν νωρίς το πρωί παίρνουν τα τρίγωνα τους και ξεχύνονται στους δρόμους και στις γειτονιές για να πουν τα κάλαντα σε όσα πιο πολλά σπίτια μπορούν. Παλιά τα παιδιά έπαιρναν φρούτα, γλυκά, καρύδια κ.λ.π. στις μέρες μας κερδίζουν χρήματα που τα μαζεύουν στον κουμπαρά για να αγοράσουν αυτά που θέλουν. Στις 25 Δεκεμβρίου ανήμερα τα Χριστούγεννα πάνε στην Εκκλησία πολύ νωρίς στις 5 το πρωί πριν καλά -καλά ξημερώσει, προσεύχονται και κοινωνούν. Μετά γυρίζουν και η μητέρα έχει στολίσει το τραπέζι τρώνε πίνουν και κόβουν το Χριστόψωμο.
Στην Ελλάδα το έθιμο του χριστουγεννιάτικου δένδρου (στολισμένου έλατου) ήρθε από τις βόρειες χώρες. Οι έλληνες κατά παράδοση ναυτικός λαός στόλιζαν ένα μικρό ξύλινο καράβι με πανιά. Το έπαιρναν και γυρνούσαν με αυτό λέγοντας τα κάλαντα. Σήμερα όλοι στολίζουν το έλατο, και ελάχιστοι γνωρίζουν το έθιμο του καραβιού.
Δεν περνάμε κι εμείς καλά λοιπόν!!! :cool:
-
Νέα και Περίεργα : O Αη Βασίλης κι η Coca Cola έχουν παρελθόν μαζί.
Η πιο ευχάριστη και παραδοσιακή μορφή των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς είναι αναμφισβήτητα ο Άγιος Βασίλης. Χονδρός, ροδομάγουλος και ντυμένος στα κόκκινα, συνεχώς γελαστός και κρατώντας στη πλάτη του τσουβάλι με δώρα, γυρίζει όλο τον κόσμο και τα μοιράζει στα παιδιά, μένοντας για πάντα τυπωμένος στην καρδιά και στην ψυχή μας.
Ποιος όμως θα πίστευε ότι ο Αη Βασίλης ήταν αδύνατος και τα κόκκινα ρούχα του τα "φόρεσε" η Κόκα Κόλα το 1931 για διαφημιστικούς λόγους; Η λαϊκή παράδοση φρόντισε να δημιουργήσει την εικόνα του Αη Βασίλη - προστάτη των φτωχών, αν και στη διανομή των δώρων στα παιδιά, εμπλέκονται δύο ορθόδοξοι Άγιοι, δύο διαφορετικά πρόσωπα. Πρόκειται για δύο Ελληνες επισκόπους, τον Μέγα Βασίλειο και τον Άγιο Νικόλαο.
Άγιος Νικόλαος ή Σάντα Κλάουs
Η κλασσική φιγούρα που έχουμε συνηθίσει ως Αη-Βασίλη
Για τις χώρες της Δύσης αυτός που φέρνει τα δώρα στους φτωχούς και τα παιδιά είναι ο Αγιος Νικόλαος ή Santa Clause, τον οποίο στην Ελλάδα γιορτάζουμε στις 6 Δεκεμβρίου και τον θεωρούμε προστάτη των Ναυτικών. Στην Ιστορία του Αγίου Νικολάου, ως προστάτη των φτωχών και των παιδιών, οι λαοί του βορρά ανάμιξαν και στοιχεία από αρχαιότερους μύθους, όπως τα ξωτικά, το άστρο του βορρά, το έλκηθρο, κ.λπ, Έτσι δημιουργήθηκε ο μύθος του Σάντα Κλάους, ενός ευτραφούς τύπου με στρογγυλά γυαλιά λευκά γένια, κόκκινη στολή και μαγικές ικανότητες, ο οποίος κατοικεί στο Βόρειο Πόλο και περιστοιχίζεται από νεράιδες του χιονιού και ξωτικά.
Ο Άγιος Νικόλαος εικονογραφείται στην ορθόδοξη παράδοση, ως γέροντας, ασπρογένης επίσκοπος και επειδή την πρώτη του Γενάρη γιορτάζει ο Αγιος Βασίλειος και συνηθίζουμε να προσφέρουμε δώρα την Πρωτοχρονιά, συνδυάστηκε το όνομα του εορτάζοντος Αγίου Βασιλείου με τη μορφή του άλλου Αγίου, του Αγίου Νικολάου, ο οποίος θεωρείται στη Δύση ως ο καλός παππούς Άγιος, που μοιράζει τα δώρα. Όσον αφορά για το χρώμα της στολής του Αγίου Βασιλείου, μάλλον θα πρέπει να μην ανατρέξουμε τόσο πίσω αλλά να στραφούμε στο έτος 1931, όταν η εταιρία αναψυκτικών Coca Cola ανέθεσε σε ένα γραφίστα να ντύσει τον Santa Claus στα κόκκινα ώστε να ταιριάζει με το αναψυκτικό της. Η διαφήμιση είχε τόση επιτυχία ώστε σήμερα ο Αη Βασίλης στα κόκκινα να θεωρείται αναπόσπαστο μέρος των εορτών και της λατρείας.
Η πραγματική ιστορία του Μέγα Βασιλείου
O Μέγας Βασίλειος Στην πραγματικότητα, ο Μέγας Βασίλειος υπήρξε αυστηρός ασκητής, πολύ ψηλός και πολύ αδύνατος, είχε χλωμό σκούρο δέρμα και κοντά μαλλιά και μακριά μαύρα γενιά, σκούρα μάτια και ερευνητική ματιά. Ήταν φιλάσθενος, είχε προβλήματα υγείας και υπέφερε από το ανυπόφορο κρύο και το βαρύ χειμώνα της Καππαδοκίας. Ηταν πολύ δυναμικός, εμπνευστής της οργανωμένης φιλανθρωπίας (Βασιλειάδα) και δεινός θεολόγος. Ας δούμε όμως πότε και που έζησε και ποια ήταν η οικογένειά του. Ο παππούς του ήταν μάρτυρας, ο αδελφός του Γρηγόριος ήταν επίσκοπος Νύσσης, ο αδελφός του Πέτρος επίσκοπος Σεβαστείας και ο αδελφός του Ναυκράτιος ασκήτευε στην έρημο του Πόντου και πέθανε σε ηλικία μόλις 27 χρόνων. Ο ίδιος ήταν επίσκοπος Καισαρείας. Οι αδελφές του ήταν όλες αφιερωμένες στον Θεό και η μία από αυτές ήταν η Αγία Μακρίνα, η οποία και επηρέασε τον Αη Βασίλη να στραφεί στην χριστιανική πίστη. Τον πατέρα του τον έλεγαν και αυτόν Βασίλειο και ήταν δικηγόρος, ενώ μητέρα του ήταν η Εμέλεια, μία σοφή και άγια γυναίκα. Γεννήθηκε στην Καισάρεια το 330 μ.Χ. Μετά τις πρώτες σπουδές του στην Καισάρεια μετέβη στην Κωνσταντινούπολη όπου διδάχτηκε από τον περίφημο εθνικό ρήτορα Λιβάνιο. Σε ηλικία 22 ετών ήρθε στην Αθήνα, για πανεπιστημιακές σπουδές με συμφοιτητές τον φίλο του Γρηγόριο Ναζιανζηνό και τον Ιουλιανό, τον μετέπειτα αυτοκράτορα. Σπούδασε φιλολογία, μαθηματικά, φιλοσοφία, ρητορική, ηθική, αστρονομία, γεωμετρία, διαλεκτική. Απεβίωσε από ασθένεια σε ηλικία 48 ετών, τον Δεκέμβριο του 378 μ.Χ και κηδεύτηκε την 1η Ιανουαρίου του 379 μ.Χ και έτσι το ονομά του συνέπεσε με τον εορτασμό της Πρωτοχρονιάς από τους Ορθοδόξους, ενώ οι Καθολικοί έχουν τον Αγιο Συλβέστρο, οι Άγγλοι τον St. Nikolas κ.λ. Τη μνήμη του Αγίου ή Μέγα Βασιλείου τη γιορτάζουμε δύο φορές μέσα στον Ιανουάριο, καθώς εκτός από την Πρωτοχρονιά τη γιορτάζουμε και στις 30 του μηνός με τους Τρεις Ιεράρχες.
Οι Τρεις Ιεράρχες
Λόγω του σημαντικότατου έργου του, ο Αγιος Βασίλειος ονομάστηκε Μέγας. Μοίρασε την περιουσία του στους φτωχούς. Ίδρυσε το πτωχοτροφείο και νοσοκομείο "ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΑ" σε μια πόλη 30.000 κατοίκων. Οργάνωσε την ελεημοσύνη και τη φιλανθρωπία στην επαρχία του, έφτιαξε κοντά στην Καισάρεια μια ολόκληρη πόλη από φιλανθρωπικά ιδρύματα, γηροκομεία, νοσοκομεία, ξενοδοχεία, ορφανοτροφεία και καθιέρωσε την διανομή αγαθών τροφίμων, ρούχων, χρημάτων και κάθε είδους βοήθειας σε φτωχές οικογένειες απόρων. Σπουδαία ήταν και η συγγραφική του εργασία. Έγραψε δογματικά, ασκητικά, ηθικά, παιδαγωγικά έργα καθώς και ομιλίες, κηρύγματα και επιστολές. Κήρυξε την ελληνοχριστιανική παιδεία, στηριζόμενη στον Απόστολο Παύλο και τον Πλάτωνα. Συμπλήρωσε με ευχές την Θεία Λειτουργία. Διακρίθηκε για το ήθος του, τη σοβαρότητα και την αξιοπρέπειά του, καθώς επίσης για την ευσέβειά το, για την καλοσύνη και την ανθρωπιά του και παρέμεινε μέχρι το τέλος ακλόνητος στις αρχές και στα πιστεύω του.
Η χαρά και η ευτυχία της προσμονής
Η ιστορία του Αη Βασίλη έχει υποστεί ουσιώδεις αλλαγές από την παράδοσή μας. Ωστότο μάλλον δε θα ενοχλείται από αυτή τη μικρή ‘διαστρέβλωση’ της ζωής και της μορφής του, αφού σκοπός της αλλαγής αυτής ήταν να ταιριάξει περισσότερο με την παιδική ψυχή και τα παιδικά όνειρα. Αντιθέτως θα χαίρεται που αποτελεί πηγή χαράς για όλα τα μικρά παιδιά. Χάρη στον Αη Βασίλη, η ανθρωπότητα για λίγες ημέρες αλλάζει ύφος, γίνεται πιο ανθρώπινη, πιο χαρούμενη. Ο Αη Βασίλης λοιπόν υπάρχει και δεν περιορίζεται μόνο μέσα στα στενά όρια της Χριστιανοσύνης, αλλά τα ξεπέρασε κατακτώντας τις καρδιές όλων των ανθρώπων σε παγκόσμια κλίμακα, καθώς ποτέ δεν έρχεται κατσούφης και φτωχικός και όποτε εμφανίζεται μοιράζει στα παιδιά όχι μόνο δώρα αλλά την ίδια τη χαρά, την ελπίδα και την ευτυχία της προσμονής.
Πηγή : Flash.gr
-
Εγώ θα σας πω για τα Χριστούγεννα των παιδικών μου χρόνων σε κάποιο χωριό της Πελοποννήσου.
Μέρες πριν οι μαμάδες και οι γιαγιάδες ετοίμαζαν τα γλυκά που έψηναν σε φούρνους με ξύλα στο ύπαιθρο.
Αυστηρά ,κουραμπιέδες και μελομακάρονα.Η βασιλόπιτα δεν ήταν γλυκό αλλά ένα τεράστιο καρβέλι ψωμί με την ανάλογη διακόσμηση κάτι σαν το χριστόψωμο.
Οι μυρωδιές έσπαγαν τις παιδικές μας μύτες αλλά απαγορευόταν αυστηρά να δοκιμάσουμε το παραμικρό αφού ούτως ή άλλως
διανύαμε περίοδο νηστείας.Τέτοιο μαρτύριο να μην περάσει άνθρωπος. :cray:
Φυσικά τα διαολόπαιδα όλο και κάποι γιαγιά βρίσκαμε που τα είχε ψιλοχαμένα και μπουκάραμε στα ταψιά της.
Η αναμονή όμως, ήταν αυτή που έφερνε την καθολική απόλαυση,όταν οι μεγάλοι λύανε την απαγόρευση.
Παραμονή Χριστουγέννων στολιζόταν και το δέντρο το οποίο είχε κοπεί από το κοντινό δάσος,ποτέ έλατο,
αλλά ένα είδος κέδρου που φύτρωνε στην συγκεκριμένη περιοχή.
Αυτό το έθιμο ήταν για τους προχωρημένους αυτούς δηλαδή που είχαν επηρεαστεί από τα αστικά κέντρα.
Κάλαντα ,η γιορτή του παιδιού,προετοιμασία ενός χρόνου ,η μοναδική μας ευκαιρία να δούμε στην τσέπη μας κανά φράγκο. :yahoo:
Βγαίναμε το βράδυ ,η ώρα που τα σπίτια είχαν κόσμο καθότι όλοι είχαν γυρίσει από τις αγροτικές και κτηνοτροφικές εργασίες.Καλήν εσπέρα άρχοντες λέγαμε αρχίζοντας τα κάλαντα.
Οι δρόμοι θεοσκότεινοι και γεμάτοι λάσπη.
Το μόνο φως ήταν από τα φαναράκια που κρατούσαμε.Φαναράκια που είχαμε κληρονομήσει από την προηγούμενη γενιά και που με τη σειρά μας θα παραδίδαμε στους επόμενους.
Μετά από κάθε σπίτι στεκόμασταν στις γωνίες να μετρήσουμε τις δραχμούλες μας ,και να αναμετρηθούμε με το παρεάκι που μόλις συναντήσαμε για το ποιοι εχουμε μαζέψει τα περισσότερα.Προειδοποιήσεις του στυλ ,μην πάτε στο τάδε γιατί δεν μας έδωσε τίποτα ή τρέξτε σ αυτόν δίνει δίφραγκο.
Στο τέλος της βραδιάς ευτυχισμένοι από το θόρυβο στις τσέπες μας και από τα τόσα κεράσματα γυρίζαμε στο σπίτι μπροστά στο τζάκι
να μας ρωτήσει η γιαγιά αν συναντήσαμε στη βόλτα μας κανένα καλικάτζαρο.
Και οι τρεις γιορτές για μας είχαν την ίδια βαρύτητα ,τίποτα δεν ατονούσε μέχρι τα Φώτα που ο παπάς σπίτι, σπίτι,έδιωχνε τα κακά πνεύματα.
Πρωτοχρονιά χαράματα τρέχαμε να προλάβουμε να μπόυμε πρώτοι σε συγγενικά σπίτια,ως Ασπροπόδαροι για το σχετικό κέρασμα και πάλι.
Γιορτές, που νιώθω ευτυχισμένη που σ αυτή την τόσο τρυφερή ηλικία είχα την τύχη να ζήσω.
Λυπάμαι που όλα αυτά πέρασαν ανεπιστρεπτί.
-
Αρώματα από κουζίνες νοικοκυριών, μελωδίες γιορτινές και παιδικές μυθοπλασίες ντύνουν περιοχές της ελληνικής επικράτειας για να υποδεχτούν τη γέννηση του Χριστού και την πρώτη μέρα του νέου χρόνου.
Φωτιές, κουδούνες, ομαδικά παιχνίδια, αγιοβασιλιάτικα καραβάκια, μεταμφιέσεις και καλικάντζαροι βρίσκουν την ευκαιρία να αλωνίζουν σε πόλεις και χωριά σε όλη την Ελλάδα που προετοιμάζονται για την άφιξη της χαρούμενης γιορτής με χορούς και εστιάσεις που μεγαλώνουν τις οικογένειες σε παρέες πλημμυρίζοντας τους δρόμους.
Θεσσαλία: Το τάισμα της βρύσης, το Πάντρεμα της φωτιάς Η γουρουνοχαρά και τα Πρωτοχρονιάτικα Μπαμπαλιούρια
Το τάισμα της βρύσης
Οι κοπέλες, τα χαράματα των Χριστουγέννων, αλλού την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, πηγαίνουν στην πιο κοντινή βρύση "για να κλέψουν το άκραντο νερό" (άκραντο, δηλαδή αμίλητο, γιατί δε βγάζουν λέξη σ’ όλη τη διαδρομή).
Αλείφουν τις βρύσες του χωριού με βούτυρο και μέλι, με την ευχή όπως τρέχει το νερό να τρέχει και η προκοπή στο σπίτι τον καινούργιο χρόνο και γλυκιά να είναι και η ζωή τους. Για να έχουν καλή σοδειά, όταν φτάνουν εκεί, την "ταΐζουν", με διάφορες λιχουδιές, όπως βούτυρο, ψωμί, τυρί, όσπρια ή κλαδί ελιάς. Όποια θα πήγαινε πρώτη στη βρύση, αυτή θα ήταν και η πιο τυχερή ολόκληρο το χρόνο.
Έπειτα ρίχνουν στη στάμνα ένα βατόφυλλο και τρία χαλίκια, "κλέβουν νερό" και γυρίζουν στα σπίτια τους πάλι αμίλητες μέχρι να πιούνε όλοι από το άκραντο νερό. Με το ίδιο νερό ραντίζουν και τις τέσσερις γωνίες του σπιτιού, ενώ σκορπούν στο σπίτι και τα τρία χαλίκια.
Το Πάντρεμα της φωτιάς
Την παραμονή των Χριστουγέννων σε πολλά μέρη της Ελλάδας "παντρεύουν", τη φωτιά. Παίρνουν ένα ξύλο με θηλυκό όνομα και ένα με αρσενικό όνομα, συνήθως από αγκαθωτά δέντρα. Τα αγκαθωτά δέντρα, κατά τη λαϊκή αντίληψη, απομακρύνουν τα δαιμονικά όντα, όπως τους καλικάντζαρους. Στη Θεσσαλία, επιστρέφοντας από την εκκλησία στο σπίτι, τα κορίτσια βάζουν παραδίπλα στο αναμμένο τζάκι κλωνάρια κέδρου που τα ξεδιαλέγουν, ενώ τα αγόρια τοποθετούν κλαδιά από αγριοκερασιά. Τα μικρά αυτά κλάδιά δέντρων αντιπροσωπεύουν τις προσωπικές τους επιθυμίες για την πραγματοποίηση μιας όμορφης ζωής. Φροντίζουν μάλιστα τα κλαδιά αυτά να είναι λυγερά και παρακολουθούν με ενδιαφέρον ποιο κλωνάρι θα καεί πρώτο, καθώς λένε πως αυτό είναι καλό σημάδι για το κορίτσι ή το αγόρι, αντίστοιχα, και συγκεκριμένα πως θα είναι αυτό που θα παντρευτεί πρώτο.
"Έλα, έχουμε γουρουνοχαρά"
Η προετοιμασία για το σφάξιμο του γουρουνιού γινόταν με εξαιρετική φροντίδα, ενώ επακολουθούσε γλέντι μέχρι τα ξημερώματα, για να επαναληφθεί η ίδια διαδικασία την επόμενη και τη μεθεπόμενη μέρα. Τρεις-τέσσερις συγγενικές οικογένειες καθόριζαν με τη σειρά ποια ημέρα θα έσφαζε το γουρούνι της. Για κάθε σφαγή μεγάλου γουρουνιού απαιτούνταν 5-6 άνδρες, εκτός των παιδιών, που είχαν ηλικία πολλές φορές 20-25 ετών. Επειδή όμως η όλη εργασία είχε ως επακόλουθο το γλέντι και τη χαρά, γι’ αυτό και η ημέρα αυτή καθιερώθηκε ως "γουρουνοχαρά ή γρουνουχαρά".
Τα Πρωτοχρονιάτικα Μπαμπαλιούρια
Οι γιορτές της Πρωτοχρονιάς ξεκινούν παραδοσιακά στη Λάρισα από την παραμονή, όπου τα παιδιά βγαίνουν στους δρόμους τραγουδώντας τα Αγιοβασιλιάτικα κάλαντα και φωνάζοντας “Σουρβάσο”. Την ημέρα της Πρωτοχρονιάς αναβιώνουν τα “Μπαμπαλιούρια”, είναι ένα Πρωτοχρονιάτικο έθιμο, που έχει τις ρίζες του στη Διονυσιακή λατρεία.
Η στολή των Μπαμπαλιούρηδων, αποτελείται από το “σαλβάρι”, ένα μάλλινο άσπρο παντελόνι, το οποίο στερεώνουν στη μέση με μια μάλλινη άσπρη ζώνη. Το πουκάμισο που φορούν από πάνω είναι συνήθως άσπρο με φαρδιά μανίκια σαν εκείνο των τσολιάδων. Στα πόδια φορούν άσπρες καλτσοδέτες και τσαρούχια. Στη μέση φορούν ένα χοντρό μάλλινο ύφασμα, διπλωμένο πολλές φορές, όπου επάνω δένουν τα μεγάλα και βαριά κουδούνια. Στο κεφάλι φορούν ειδική μάσκα, από προβιά ζώου, τη λεγόμενη “φουλίνα”. Η μάσκα αυτή είναι άσπρη ή μαύρη και έχει τρία ανοίγματα, δύο στα μάτια και ένα στο στόμα. Στα χέρια κρατούν ένα ξύλινο κυρτό σπαθί που συμπληρώνει τη φορεσιά του κάθε “Μπαμπαλιούρη”.
Έτοιμα πλέον τα “Μπαμπαλιούρια” περιμένουν να τελειώσει η Θεία Λειτουργία για να ξεχυθούν στους δρόμους. Μαζί τους είναι πάντα ο “αδελφογύρτης” ο οποίος κρατάει έναν κουμπαρά και μαζεύει τα χρήματα που προσφέρει ο κόσμος. Πριν ακόμη τελειώσει η Πρωτοχρονιάτικη Θεία Λειτουργία οι “Μπαμπαλιούρηδες” έχουν πάρει θέση έξω από τις τρεις ενορίες του χωριού. Βγαίνοντας ο κόσμος από την εκκλησία τους συναντά και αιφνιδιάζεται αφού περνούν το σπαθί στη μέση τους και δεν αφήνουν κανέναν να περάσει αν δεν βάλει χρήματα επάνω σ’ αυτό. Μόλις βάλουν τα χρήματα τα παίρνει ο αδελφογύρτης και τους εύχεται Καλή Χρονιά. Μετά τις εκκλησίες τα “Μπαμπαλιούρια” πηγαίνουν στην πλατεία, και με το δυνατό θόρυβο που προκαλούν τα κουδούνια τους, τραβούν την προσοχή των ντόπιων και ξένων επισκεπτών. Φεύγοντας από εκεί, περνούν από τα καφενεία και τις καφετέριες του χωριού και έπειτα ξεχύνονται στους δρόμους μέχρι αργά το βράδυ. Αυτό το έθιμο έχει σαν σκοπό να διώξει τα κακά πνεύματα, και να είναι ήσυχη και χαρούμενη η καινούρια χρονιά.
Μακεδονία: Το Χριστόξυλο , Οι Μωμόγεροι, Οι κλαδαριές, Το έθιμο της Καμήλας, Οι παραδοσιακές φουφούδες και η επίσκεψη του Καππαδόκη Αη Βασίλη
Το Χριστόξυλο
Στα χωριά της βόρειας Ελλάδας, από τις παραμονές των εορτών ο νοικοκύρης ψάχνει στα χωράφια και διαλέγει το πιο όμορφο, το πιο γερό, το πιο χοντρό ξύλο από πεύκο ή ελιά και το πάει σπίτι του. Αυτό ονομάζεται Χριστόξυλο και είναι το ξύλο που θα καίει για όλο το δωδεκαήμερο των εορτών, από τα Χριστούγεννα μέχρι και τα Φώτα, στο τζάκι του σπιτιού. Η στάχτη των ξύλων αυτών προφύλασσε το σπίτι και τα χωράφια από κάθε κακό.Πριν ο νοικοκύρης φέρει το Χριστόξυλο, κάθε νοικοκυρά φροντίζει να έχει καθαρίσει το σπίτι και με ιδιαίτερη προσοχή το τζάκι , ώστε να μη μείνει ούτε ίχνος από την παλιά στάχτη. Καθαρίζουν ακόμη και την καπνοδόχο, για να μή βρίσκουν πατήματα να κατέβουν οι καλικάντζαροι, τα κακά δαιμόνια, όπως λένε στα παραδοσιακά χριστουγεννιάτικα παραμύθια. Το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων , όταν όλη η οικογένεια θα είναι μαζεμένη γύρω από το τζάκι , ο νοικοκύρης του σπιτιού ανάβει την καινούρια φωτιά και μπαίνει στην εστία το Χριστόξυλο. Σύμφωνα με τις παραδόσεις του λαού, καθώς καίγεται το Χριστόξυλο, ζεσταίνεται ο Χριστός στη φάτνη Του. Σε κάθε σπιτικό, οι νοικοκυραίοι προσπαθούν το Χριστόξυλο να καίει μέχρι τα Φώτα.
Το έθιμο της Καμήλας
Κάθε χρόνο, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς τα μέλη του πολιτιστικού συλλόγου ‘Καβακλή’ των Κουφαλίων Θεσσαλονίκης ξεχύνονται στους δρόμους της πόλης. Δεν λένε όμως τα κάλαντα, αλλά μεταμφιέζονται σε καμήλες και φωνάζουν δυνατά διάφορα συνθήματα. Σκοπός τους είναι να παραπλανήσουν τους στρατιώτες του Ηρώδη που ψάχνουν να βρουν το νεογέννητο Ιησού, ώστε να μην μπορέσουν να τον σκοτώσουν.
Οι παραδοσιακές φουφούδες και η επίσκεψη του Καππαδόκη Αη Βασίλη στην Καβάλα
Με παραδοσιακές φουφούδες και την επίσκεψη του Καππαδόκη Αη Βασίλη γιορτάζονται τα Χριστούγεννα στην πόλη της Καβάλας.
Το εμπορικό κέντρο της πόλης την παραμονή των Χριστουγέννων θυμίζει μια μεγάλη ψησταριά. Στους περισσότερους πεζόδρομους, αλλά και στα πεζοδρόμια, οι έμποροι στήνουν υπαίθριες ψησταριές, τις λεγόμενες φουφούδες και προσφέρουν σε όλους τους περαστικούς ψητά κρέατα και ντόπιο κόκκινο κρασί.
Οι παραδοσιακές φουφούδες στήνονται ξανά την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, αυτή τη φορά σε μεγαλύτερη έκταση και από νωρίς το μεσημέρι στήνεται μεγάλη γιορτή με άφθονο κρασί ορχήστρες και υπαίθριες ψησταριές για την υποδοχή του νέου χρόνου πολύ πριν από τα μεσάνυχτα.
Από την παραμονή των Χριστουγέννων ένα ακόμη έθιμο αναβιώνει στην πόλη και συγκεκριμένα στην περιοχή της Νέας Καρβάλης. Πρόκειται για την επίσκεψη του Καππαδόκη Άη Βασίλη που ολοκλήρωσε το μεγάλο του ταξίδι από την Καισάρεια φθάνοντας στο λαογραφικό χωριό «Ακόντισμα», όπου θα παραμείνει μέχρι την τελευταία μέρα του έτους.
Οι Μωμόγεροι
Στα χωριά Πλατανιά και Σιταγροί του Νομού Δράμας συναντάμε το έθιμο των Μωμόγερων, το οποίο προέρχεται από του Πόντιους πρόσφυγες. Η ονομασία του εθίμου προέρχεται από τις λέξεις μίμος ή μώμος και γέρος και συνδέεται με τις μιμητικές κινήσεις των πρωταγωνιστών. Αυτοί, φορώντας τομάρια ζώων – λύκων, τράγων ή άλλων - ή ντυμένοι με στολές ανθρώπων οπλισμένων με σπαθιά, έχουν τη μορφή γεροντικών προσώπων. Οι Μωμόγεροι, εμφανίζονται καθ’ όλη τη διάρκεια του δωδεκαημέρου των εορτών, και προσδοκώντας τύχη για τη νέα χρονιά, γυρίζουν σε παρέες στους δρόμους των χωριών και τραγουδούν τα κάλαντα ή άλλους ευχετικούς στίχους. Όταν δύο παρέες συναντηθούν, κάνουν ψευτοπόλεμο μεταξύ τους, ώσπου η μία ομάδα να νικήσει και η άλλη να δηλώσει υποταγή.
Παραλλαγές του ίδιου εθίμου, συναντώνται σε χωριά της Κοζάνης και της Καστοριάς, με την ονομασία Ραγκουτσάρια.
Οι κλαδαριές
Οι κλαδαριές στην περιοχή του Βοΐου εντάσσονται στα έθιμα του δωδεκαημέρου, όπως αποκαλείται το διάστημα από τα Χριστούγεννα και μετά. Η προετοιμασία για το έθιμο όμως, ξεκινά ήδη από τον Οκτώβριο. Συγκεκριμένα, την επόμενη του Αγίου Δημητρίου, στις 27 Οκτωβρίου, τα παιδιά και οι έφηβοι τρέχουν στα χωράφια και τις βουνοπλαγιές και μαζεύουν κλαδιά και ξερά χόρτα για την κλαδαριά. Ψάχνουν κυρίως κλαδιά κέδρου που έχουν ένα ιδιαίτερο άρωμα. Τα κλαδιά αποθηκεύονται σε μέρος ξηρό και παραμένουν εκεί για να ξεραθούν εντελώς και να μην έχουν υγρασία.
Στις 23 Δεκεμβρίου, η ετοιμασία ξεκινά ήδη από το μεσημέρι. Τα κλαδιά στοιβάζονται στον ανοιχτό χώρο όπου θα τελεστεί το έθιμο και δημιουργούν ένα τεράστιο σωρό. Ο σωρός ανάβει το βράδυ, από τα χέρια του γηραιότερου κατοίκου του χωριού. Τότε, οι κάτοικοι πιάνουν το χορό γύρω από την πυρά. Σε κάποια μέρη περιφέρονται γύρω από την πυρά και οι κωδωνοφόροι, άνδρες που κρεμούν κουδούνια και δίνουν στην όλη τελετή ένα χαρακτήρα αρχαιοελληνικού διονυσιακού δρώμενου. Το άρωμα των κέδρων και η όλη ατμόσφαιρα δημιουργούν πράγματι μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα. Σε κάποια μέρη του Βοΐου, η κλαδαριά ανάβει τις Απόκριες και συγκεκριμένα, την Κυριακή της Τυρινής.
Στην Φλώρινα, οι κάτοικοι υποδέχονται τη γέννηση του Χριστού ανάβοντας μεγάλες φωτιές στις 12 τα μεσάνυχτα, που συμβολίζουν τη φωτιά που άναψαν οι ποιμένες της Βηθλεέμ για να ζεσταθεί ο νεογέννητος Χριστός. Φωτιές ανάβουν επίσης και το βράδυ της Πρωτοχρονιάς.
Κόλιντα Μπάμπο
Στην Πέλλα αναβιώνει το έθιμο της «Κόλιντα Μπάμπο» που έχει σχέση με τη σφαγή του Ηρώδη. Οι κάτοικοι της περιοχής ανάβουν το βράδυ φωτιές φωνάζοντας «κόλιντα μπάμπο» δηλαδή «σφάζουν γιαγιά». Σύμφωνα με το έθιμο οι φωτιές ανάβουν για να μάθουν οι άνθρωποι για τη σφαγή και να προφυλαχτούν.
Το σπόρδισμα των φύλλων
Στη Θάσο, έως σήμερα, οι οικογένειες κρατούν ένα πολύ παλιό έθιμο είναι το σπόρδισμα των φύλλων και γίνεται ως εξής: Κάθονται όλοι γύρω από το αναμμένο τζάκι, τραβούν την ανθρακιά προς τα έξω και ρίχνουν γύρω στ' αναμμένα κάρβουνα, φύλλα ελιάς, βάζοντας στο νου τους από μια ευχή, χωρίς όμως να την πουν στους άλλους. Όποιου το φύλλο γυρίσει περισσότερο, εκείνου θα πραγματοποιηθεί και η ευχή του.
Ήπειρος: Tα καρύδια και το αναμμένο πουρνάρι
Tα καρύδια
Τα καρύδια είναι ένα παραδοσιακό ομαδικό παιγνίδι που παίζουν τα παιδιά στην Ήπειρο. Οι κανόνες του παιχνιδιού έχουν ως εξής: Κάποιο παιδί χαράζει στο χώμα μια ευθεία γραμμή. Πάνω σ’ αυτή, κάθε παίκτης βάζει κι από ένα καρύδι στη σειρά. Μετά, ο κάθε παίκτης με τη σειρά του και από κάθετη απόσταση ενός με δύο μέτρα από τη γραμμή των καρυδιών, σημαδεύει σκυφτός, και με το μεγαλύτερο και το πιο στρογγυλό καρύδι του, κάποιο άλλο καρύδι. Όποιο καρύδι πετύχει και το βγάλει έξω από τη γραμμή το κερδίζει και δοκιμάζει ξανά σημαδεύοντας κάποιο άλλο καρύδι. Αν αστοχήσει, συνεχίζει ο επόμενος παίκτης. Το παιχνίδι συνεχίζεται μέχρι να βγουν από τη γραμμή όλα τα καρύδια.
Tο αναμμένο πουρνάρι
Όταν γεννήθηκε ο Χριστός και πήγαν, οι βοσκοί να προσκυνήσουν, ήταν νύχτα σκοτεινή. Βρήκαν κάπου ένα ξερό πουρνάρι κι έκοψαν τα κλαδιά του. Πήρε ο καθένας από ένα κλαδί στο χέρι, του έβαλε φωτιά και γέμισε το σκοτεινό βουνό χαρούμενες φωτιές και τριξίματα και κρότους. Από τότε, λοιπόν, στα χωριά της Άρτας, όποιος πάει στο σπίτι του γείτονα, για να πει τα χρόνια πολλά, καθώς και όλα τα παιδιά τα παντρεμένα, που θα πάνε στο πατρικό τους, για να φιλήσουν το χέρι του πατέρα και της μάνας τους, να κρατούν ένα κλαρί πουρνάρι, ή ό,τι άλλο δεντρικό που καίει τρίζοντας. Στο δρόμο το ανάβουν και το πηγαίνουν έτσι αναμμένο στο πατρικό τους σπίτι και γεμίζουν χαρούμενες φωτιές και κρότους τα σκοτεινά δρομάκια του χωριού.
Ακόμη και στα Γιάννενα το ίδιο κάνουν. Μόνο που εκεί δεν κρατούν ολόκληρο το κλαρί το πουρνάρι αναμμένο στο χέρι τους – είναι μεγάλη πολιτεία τα Γιάννενα – αλλά κρατούν στη χούφτα τους μια χεριά δαφνόφυλλα και πουρναρόφυλλα, που τα πετούν στο τζάκι, μόλις μπούνε και καλημερίζουν. Κι όταν τα φύλλα τα ξερά πιάσουν φωτιά κι αρχίσουν να τρίζουν και να πετάνε σπίθες, εύχονται: «Αρνιά, κατσίκια, νύφες και γαμπρούς!» Αυτή είναι η καλύτερη ευχή για κάθε νοικοκύρη. Να προκόβουν τα κοπάδια του, να πληθαίνει η φαμελιά του, να μεγαλώνουν τα κορίτσια και τα παλικάρια του, να του φέρνουν στο σπίτι νύφες και γαμπρούς, να του δώσουν εγγόνια που δε θ’ αφήσουν τ’ όνομα το πατρικό να σβήσει.
Πελοπόννησος: Tο αναμμένο πουρνάρι και το κυνήγι των Χριστουγέννων
Tο σπάσιμο του ροδιού
Το πρωί της Πρωτοχρονιάς, η οικογένεια πηγαίνει στην εκκλησία και ο νοικοκύρης κρατάει στην τσέπη του ένα ρόδι, για να το λειτουργήσει. Γυρνώντας σπίτι, πρέπει να χτυπήσει το κουδούνι της εξώπορτας -δεν κάνει να ανοίξει ο ίδιος με το κλειδί του- και έτσι να είναι ο πρώτος που θα μπει στο σπίτι για να κάνει το καλό ποδαρικό, με το ρόδι στο χέρι.
Μπαίνοντας μέσα, με το δεξί, σπάει το ρόδι πίσω από την εξώπορτα, το ρίχνει δηλαδή κάτω με δύναμη για να σπάσει και να πεταχτούν οι ρώγες του παντού και ταυτόχρονα λέει: "με υγεία, ευτυχία και χαρά το νέο έτος κι όσες ρώγες έχει το ρόδι, τόσες λίρες να έχει η τσέπη μας όλη τη χρονιά". Τα παιδιά μαζεμένα γύρω-γύρω κοιτάζουν οι ρώγες αν είναι τραγανές και κατακόκκινες. Όσο γερές κι όμορφες είναι οι ρώγες, τόσο χαρούμενες κι ευλογημένες θα είναι οι μέρες που φέρνει μαζί του ο νέος χρόνος.
Το κυνήγι τα Χριστούγεννα στα χωριά Μάνης
Κατά τη διάρκεια της σαρακοστής τα περισσότερα παιδιά βγαίνανε κυνήγι. Τα βράδια, όταν το σούρουπο έπεφτε για καλά και το κρύο άρχιζε να τσούζει, παίρνανε το "φακό" με καινούργια "πλάκα" και γυρίζανε στα χαλάσματα και στα σπήλια κοντά στο χωριό. Στόχος τους οι γουργουγιάννηδες, τα μικρά πουλάκια που κούρνιαζαν εκεί. Τα θαμπώνανε με το φακό και τα πιάνανε. Αν ήταν πολύ ψηλά, τα χτυπούσανε με τις λαστιχιέρες (σφεντόνες). Η μάνα ή κάποια μεγάλη αδερφή, μετά από πολλή γκρίνια τους, τα καθάριζαν και τα πάστωναν. Τα βάζανε σε πήλινα ή γυάλινα βάζα, για να τα φάνε τα Χριστούγεννα. Πολλά παιδιά μάζευαν είκοσι και περισσότερα πουλάκια και καμάρωναν για τις ... κυνηγετικές ικανότητες τους και για την σοδειά τους. Και όταν ζύγωναν οι γιορτές, άρχιζαν οι παραδοσιακές ετοιμασίες. Το σπίτι έπρεπε να βάλει τα γιορτινά του και όλο το χωριό να καθαριστεί και να ετοιμαστεί, για να υποδεχτεί τους ξενιτεμένους του που θα έρχονταν να κάνουν γιορτές με τους δικούς τους.
Κρήτη: Το Χριστόψωμο και η σπηλιά του Αϊ Γιάννη στην Μαραθοκεφάλα Κισάμου
Χριστόψωμο
Το ζύμωμα του χριστόψωμου θεωρείται έργο θείο και είναι έθιμο καθαρά Χριστιανικό. Οι γυναίκες φτιάχνουν τη ζύμη με ιδιαίτερη ευλάβεια και υπομονή. Το ζύμωμα είναι μια ιεροτελεστία. Χρησιμοποιούν ακριβά υλικά, όπως ψιλοκοσκινισμένο αλεύρι, ροδόνερο, μέλι, σουσάμι, κανέλα και γαρίφαλα, και κατά τη διάρκεια του ζημώματος λένε: "Ο Χριστός γεννιέται, το φως ανεβαίνει, το προζύμι για να γένει." Πλάθουν το ζυμάρι και παίρνουν τη μισή ζύμη και φτιάχνουν μια κουλούρα. Με την υπόλοιπη φτιάχνουν σταυρό με λουρίδες απ’ τη ζύμη. Στο κέντρο βάζουν ένα άσπαστο καρύδι ή ένα αυγό, συμβολίζοντας τη γονιμότητα.
Για το χριστουγεννιάτικο τραπέζι, το Χριστόψωμο είναι ευλογημένο ψωμί, αφού αυτό θα στηρίξει τη ζωή του νοικοκύρη και της οικογένειάς του. Το κόβουν ανήμερα τα Χριστούγεννα, δίνοντας πολλές ευχές.
Η σπηλιά του Αϊ Γιάννη στην Μαραθοκεφάλα Κισάμου
Στην σπηλιά του Αϊ Γιάννη στην Μαραθοκεφάλα Κισάμου την παραμονή των Χριστουγέννων τελείται Αρχιερατική θεία λειτουργία. Η αναπαράσταση της φάτνης όπου γεννήθηκε ο Χρηστός με πρόβατα, βοσκούς φωτιές σήμαντρα και το αστέρι να λάμπει στην κορυφή της σπηλιάς δίνουν ιδιαίτερο χρώμα. Παλιότερα, από την παραμονή των Χριστουγέννων οι γεωργοί οι βοσκοί και οι ναυτικοί έλεγαν "πώς παλεύουν οι καιροί, και οι αέρηδες ποιος θα γεννηθεί και ποιος θα βαπτισθεί''. Όποιος γεννηθεί όποιος δηλαδή υπερισχύσει και βγει νικητής την ημέρα των Χριστουγέννων, αυτός θα υπερισχύσει μέχρι και τα Φώτα αλλά και ολόκληρο τον καινούργιο χρόνο. Πιο παλιά το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων έκοβαν κλαδιά και βλαστούς οι νοικοκυρές και τα πήγαιναν στο σπίτι. Τα έβαζαν σε ποτήρι με νερό και προσμονούσαν να ανθίσουν.
Θράκη: Τα Ρουγκάτσια
Στο Πύθιο τα μικρά παιδιά έβγαιναν στους δρόμους του χωριού για να πουν τα “κόλιαντα” μια μέρα νωρίτερα από την παραμονή των Χριστουγέννων, δηλαδή στις 23 Δεκεμβρίου.
Τα αγοράκια, από νωρίς το πρωί, ξεχύνονταν στα σοκάκια του χωριού και φώναζαν: “ Kόλιντα,μπάμπου τσικ,τσικ,τσικ….” Ανήμερα τα Χριστούγεννα τα παλικάρια του χωριού χωρίζονταν σε μικρές ομάδες και γύριζαν όλα τα σπίτια. Την κάθε ομάδα την αποτελούσαν τέσσερα άτομα. Στο δρόμο λέγανε τραγούδια του δρόμου και μέσα στο σπίτι το:« Σαράντα μέρις έχουμι Χριστό που καρτερούμε…¨»
Τα Ρουγκάτσια, δηλαδή οι παρέες των παλικαριών, όταν έμπαιναν στο σπίτι κάθονταν, όπου τους έβαζαν οι νοικοκυραίοι, και τραγουδούσαν εναλλάξ δυο-δυο το παραπάνω τραγούδι. Κι αυτό για να “ξεκουράζουν” τη φωνή τους. Γιατί το τραγούδι ήταν πολύ μεγάλο, χωρίς ενδιάμεσα “ξεκουράσματα”, και θα δυσκολεύονταν να τα βγάλουν πέρα. Εξάλλου έπρεπε να τραγουδήσουν σε πολλά σπίτια και μέχρι αργά το βράδυ της μέρας των Χριστουγέννων. Όταν θα ’ρχονταν τα Ρουγκάτσια στο σπίτι έπρεπε όλα τα μέλη της οικογένειας να βρίσκονται εκεί. Σπίτι κλειστό τα Ρουγκάτσια δεν έπρεπε να βρουν. Το’χανε σε κακό.
Κάθονταν, τραγουδούσαν, έπαιρναν το κέρασμά τους, το φιλοδώρημά τους (χρήματα ) και φεύγανε για άλλο σπίτι.
Οι κεφαλονίτικες κολόνιες
Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, τα παιδιά βάζουν μια αγιοβασιλίτσα στην είσοδο του σπιτιού, για να φυλάει το σπίτι. Το μεσημέρι, οι Κεφαλονίτισσες μαγειρεύουν τηγανίτες. Το ίδιο βράδυ, οι κάτοικοι στο Αργοστόλι πηγαίνουν στην εκκλησία κρατώντας κολώνιες με τις οποίες ραντίζουν ο ένας τον άλλο. Στο γυρισμό, σπάνε στο κατώφλι ένα ρόδι και μετρούν τα σπόρια του. Κάθε σπόρος συμβολίζει και μια ευχή που θα πραγματοποιηθεί τη νέα χρονιά.
Τα Αγιοβασιλιάτικα καραβάκια
Στην πόλη της Χίου την παραμονή της Πρωτοχρονιάς υπάρχει ένα έθιμο, τα αγιοβασιλιάτικα καραβάκια. Σύμφωνα με αυτό, οι ενορίες κατασκευάζουν πλοία, σε σμύκρινση. Αυτά συναγωνίζονται μεταξύ τους ως προς την ποιότητα κατασκευής και ως προς την ομοιότητα με τα πραγματικά πλοία, ενώ οι ομάδες, το πλήρωμα, του κάθε πλοίου τραγουδούν κάλαντα.
-
Πολυ ενδιαφεροντα και ομορφα εθιμα που δυστυχως τα περισσοτερα μου ηταν αγνωστα!!!
-
Άρωμα Χριστούγεννων σε όλο τον κόσμο
Χριστούγεννα και όλοι περιμένουν τον Άγιο Βασίλη να τους χτυπήσει την πόρτα με το «σάκο» γεμάτο δώρα. Σε κάθε γωνιά του πλανήτη, η μαγεία των γιορτών εκδηλώνεται με διαφορετικό τρόπο:
Στη Γερμανία, ο Άγιος Βασίλης έρχεται με το «μετρό». Ένας οδηγός συρμού στο Ανόβερο έβαλε την κόκκινη στολή και τα άσπρα γένια και πήγε τους επιβάτες μία μοναδική βόλτα.
Στην Κίνα, μία μουσική μπάντα «Αγιοβασίληδων» βούτηξε σε ενυδρείο χελωνών στο Πάρκο Ωκεανού στην πόλη Φουνζού και έπαιξε χριστουγεννιάτικες μελωδίες.
Στη Μ. Βρετανία, οι εργαζόμενοι ενός ζωολογικού κήπου έντυσαν δύο κατσικάκια από την Αφρική «επίκαιρα».
Και στο Σύδνεϋ όμως, τα ζώα έχουν την τιμητική τους. Ένα αφρικανικό λιοντάρι στο ζωολογικό κήπο Ταρόνγκα δέχθηκε πολλά χριστουγεννιάτικα δώρα, με τα οποία δε σταμάτησε να παίζει.
Στο Ανόι του Βιετνάμ, φωτεινοί τάρανδοι φωτίζουν όλη την πόλη και προσελκύουν μικρούς και μεγάλους.
Στην Ινδία, μικρά παιδιά βάζουν τις στολές του Άγιου Βασίλη και συμμετέχουν σε έναν αγώνα δρόμου αλλά και οι μεγαλύτεροι γίνονται «παιδιά» και επιλέγουν να κάνουν τζετ σκι.
πηγη zougla.gr
-
Πρωτοχρονιάτικα έθιμα στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία
«Δεμένος» με παραδόσεις ετών είναι ο εορτασμός της Πρωτοχρονιάς στη Ρουμανία, αλλά και στη Βουλγαρία, τις δύο χώρες της Βαλκανικής που πέρασαν μαζί το κατώφλι της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) το 2007.
Πιστοί στις παραδόσεις που τους κληροδότησαν οι προηγούμενες γενιές, οι Ρουμάνοι ακολουθούν κάθε χρονιά το έθιμο της «σόρκοβα». Πάνω σε ένα κλαδί ή ένα κομμάτι ξύλο, τοποθετούνται πολύχρωμα συνθετικά λουλούδια και τα παιδιά πρέπει να ακουμπήσουν με αυτό το ξύλο, το οποίο λέγεται «σόρκοβα», τους γονείς και τους συγγενείς τους για να τους ευχηθούν μακροημέρευση και υγεία, με αφορμή την έλευση του Νέου Έτους.
Το πρωί της πρώτης ημέρας του Νέου Έτους, ορισμένες οικογένειες πετούν κέρματα στο νερό, καθώς έτσι πιστεύουν πως θα έχουν καλοτυχία όλη τη χρονιά.
Τα μεσάνυχτα της 31ης Δεκεμβρίου, οι χωρικοί προβλέπουν τον καιρό της επόμενης χρονιάς, χρησιμοποιώντας μεγάλες φλούδες κρεμμυδιού. Καθαρίζουν το κρεμμύδι, αφιερώνοντας μια φλούδα σε κάθε μήνα του χρόνου, στην οποία τοποθετούν αλάτι. Το πρωί της επόμενης ημέρας, ένα άτομο που, σύμφωνα με την παράδοση, πρέπει να είναι εξοικειωμένο με την τέχνη της μαγείας ή της μαντικής, ελέγχει την υγρασία στο αλάτι, που έχει λιώσει πάνω στις φλούδες του κρεμμυδιού και έτσι λέγεται πως μπορεί να μαντέψει πώς θα είναι ο καιρός όλη τη χρονιά.
Το παιχνίδι της μάσκας
Την εβδομάδα που μεσολαβεί μεταξύ των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, ομάδες νεαρών προετοιμάζονται για το παραδοσιακό παιχνίδι της μάσκας, που συνδέεται με τις ευχές για καλοτυχία για το νέο έτος.
Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, μόλις σουρουπώσει, οι νεαροί στις διάφορες αγροτικές περιοχές της χώρας, φορώντας παραδοσιακές μάσκες, καλούν τους χωρικούς να βγουν από τα σπίτια τους για να τους απευθύνουν τις ευχές τους για το νέο έτος.
Συνήθως, οι νεαροί χωρίζονται σε δύο ομάδες, που φορούν μάσκες και παίζουν μεταξύ τους διάφορα παιχνίδια της μάσκας, που φέρουν ονόματα όπως, «η κατσίκα», «η αρκούδα», «το μικρό άλογο» ή «το ελάφι» και συνδέονται με την περιοχή, όπου βρίσκεται κάποιος.
Οι δύο ομάδες προσπαθούν να αποφύγουν η μια την άλλη και όταν μια ομάδα μπαίνει στο ένα σπίτι, η άλλη πηγαίνει στο επόμενο. Οι μάσκες που φορούν οι νεαροί γίνονται συνήθως από ξύλο ή δέρμα κατσίκας και αρνιού και έχει δύο κέρατα, διακοσμημένα με καμπανάκια και άλλα στολίδια.
Πρωτοχρονιάτικα έθιμα στη Βουλγαρία
Ένα από τα πολλά έθιμα της Πρωτοχρονιάς στη Βουλγαρία σχετίζεται με την αδημονία πολλών νέων κοριτσιών να παντρευτούν και να κάνουν οικογένεια. Το «λαντουβάνε» είναι ένα είδος τελετής που πραγματοποιείται από τις υποψήφιες νύφες, στη δυτική κυρίως Βουλγαρία και σε ορισμένες περιοχές κατά μήκος του ποταμού Δούναβη. Οι προετοιμασίες της ιδιότυπης αυτής τελετής ξεκινούν μια ημέρα πριν από την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Όλες οι ανύπαντρες κοπέλες του χωριού πετούν τα δαχτυλίδια τους, βρώμη και κριθάρι (τα σύμβολα της γονιμότητας) σε ένα καζάνι γεμάτο νερό από κάποια πηγή. Όλα τα δαχτυλίδια είναι δεμένα με κόκκινη κλωστή σε ένα ματσάκι με λουλούδια. Τα δαχτυλίδια μένουν στο νερό όλη τη νύχτα, κάτω από το φως του φεγγαριού και το επόμενο πρωί, οι κοπέλες χορεύουν γύρω από το καζάνι και κάποια από τις ηλικιωμένες γυναίκες του χωριού λέει στις κοπέλες τη μοίρα τους.
Ανήμερα της Πρωτοχρονιάς, οι καμπάνες χτυπούν χαρμόσυνα στη Βουλγαρία, ενώ στο πρωτοχρονιάτικο τραπέζι κυρίαρχη θέση κατέχει η «μπάνιτσα», ένα είδος πίτας με τυρί.
www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
-
Χιονισμένο τοπίο στη γέννηση του Χριστού
Το πιο πιθανό είναι η ιδέα αυτή να μεταδόθηκε γύρω στο 1843 όταν ο Άγγλος συγγραφέας Τσαρλς Ντίκενς έγραψε την ίσως πιο διάσημη χριστουγεννιάτικη ιστορία για ένα πάμπλουτο, μα πολύ τσιγκούνη επιχειρηματία, τον Εμπενίζερ Σκρουτζ. Την εποχή που έγραψε ο Ντίκενς την ιστορία του επικρατούσε στην Αγγλία ένας παγετώνας. Η Αγγλία ήταν λοιπόν για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα καταχιονισμένη, όπως και το σενάριο του Ντίκενς. Γι αυτό ίσως να επικράτησε η άποψη πως το χιόνι είναι απαραίτητο για ωραία Χριστούγεννα.
• Ο μύθος του Χριστουγεννιάτικου δέντρου
Ο μύθος για το πώς ξεκίνησαν οι άνθρωποι να βάζουν τα δέντρα στα σπίτια τους προέρχεται από την Γερμανία. Σύμφωνα με αυτόν μια οικογένεια δέχτηκε τη παραμονή των Χριστουγέννων ένα μικρό ταλαιπωρημένο αγόρι στο σπίτι της και το επόμενο πρωί το αγόρι είχε μεταμορφωθεί στον μικρό Χριστό ο οποίος πρόσφερε στην οικογένεια σαν δώρο ένα κλαδί έλατου.
• Τι συμβολίζουν το λιβάνι, το χρυσάφι και τα σμύρνα
Το Λιβάνι ήταν ένα άρωμα που χρησιμοποιούσαν οι Ιουδαίοι και σαν δώρο συμβόλιζε πως ο Χριστός θα γινόταν αγαπητός. Το χρυσάφι ήταν το αγαθό των βασιλιάδων, πράγμα που συμβόλιζε την ιδιότητα ως βασιλιά που έχει ο Χριστός για τους Χριστιανούς. Η Σμύρνα ήταν άρωμα που τοποθετούσαν στους νεκρούς για να μυρίζουν ωραία, πράγμα που συμβόλιζε πως ο Χριστός θα υπέφερε και θα πέθαινε. :angel:
• Η ιδέα των δώρων
Η ιδέα του να χαρίζουμε διάφορα πράγματα στα αγαπημένα μας πρόσωπα προήλθε από τα δώρα που έκαναν οι τρεις μάγοι στον μικρό Χριστό. :rose:
• Ηλεκτρικά φωτάκια
Αρχικά τα έλατα διακοσμούνταν με ειδικά χριστουγεννιάτικα μπισκότα και κεριά που συμβόλιζαν τα αστέρια. Επειδή όμως τα κεριά ήταν πολύ επικίνδυνα, ο Αμερικάνος Μόρις εφηύρε το 1895 τα ηλεκτρικά φωτάκια που χρησιμοποιούμε μέχρι σήμερα.
• Κλαδιά από δέντρα
Οι παγανιστές (φυσιολάτρες, είχαν σαν θρησκεία την λατρεία προς τη μητέρα φύση), στην Ευρώπη χρησιμοποιούσαν πάντοτε κατά τους χειμερινούς μήνες σαν διακόσμηση στα σπίτια τους κλαδιά από δέντρα για να τους θυμίζουν την άνοιξη που πρόκειται να έρθει.
• Κάρτες και μοτίβα
Οι εικόνες και τα μοτίβα στις κάρτες, είναι πολλά και διάφορα. Αρχικά διακοσμούσαν τις κάρτες κυρίως, η γέννηση του Χριστού αλλά και διάφορα χιονισμένα τοπία, αργότερα γύρω στο 1910-1920 άρχισαν οι κάρτες να αποκτούν κορδέλες και άλλα στολίδια. Σήμερα μπορεί να βρει κανείς όλων των ειδών κάρτες με την εικόνα της γέννησης του Χριστού, ακόμα και με ευχές σε όλες τις γλώσσες.
• Χιονάνθρωπος και κάρτες
Στην σημερινή εποχή χρησιμοποιούμε τους χιονάνθρωπους στις χριστουγεννιάτικες κάρτες, γιατί θεωρείτε σαν αποδεικτικό στοιχείο πως θέλουμε τα Χριστούγεννα να είναι λευκά.
• Άστρο Βηθλεέμ (i)
Η πρώτη σημαντική θεωρία που συνδέεται με άστρο της Βηθλεέμ είναι αυτή του Κέπλερ, την οποία διατύπωσε το 1606. Ο Κέπλερ αναφέρεται σε μια τριπλή συζυγία των πλανητών Δία και Κρόνου στον αστερισμό των Ιχθύων το 7 π.Χ, πράγμα που σημαίνει ότι οι δυο πλανήτες βρέθηκαν τρεις φορές ευθυγραμμισμένοι με τη Γη στον αστερισμό των Ιχθύων.
Άστρο Βηθλεέμ (ii)
Πρόσφατα ο αμερικανός αστρονόμος Μάϊκλ Μόλναρ ήρθε να προσθέσει τη δική του ενδιαφέρουσα εκδοχή στην ερμηνεία του φαινομένου του άστρου της Βηθλεέμ. Ο αστρονόμος ισχυρίζεται ότι έχει βρει την πρώτη αναφορά του αστεριού της Βηθλεέμ εκτός της Βίβλου.
Μετά από την μελέτη των συμβολισμών στα ρωμαϊκά νομίσματα, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το «αστέρι» ήταν στην πραγματικότητα μια διπλή έκλειψη του Δία, σε μια σπάνια αστρολογική συζυγία που εμφανίστηκε στον αστερισμό του Κριού στις 20 Μαρτίου, του 6 π.Χ., και πάλι στις 17 Απριλίου, του 6 π.Χ. Την απόδειξη της θεωρία του ο Μάϊκλ Μόλναρ την βρήκε στο Mathesis, ένα βιβλίο που γράφτηκε από ένα Ρωμαίο αστρολόγο, ο οποίος αργότερα έγινε Χριστιανός, ονόματι Firmicus Maternus στο 334 μ.Χ.
• Οι μεγαλύτερες νιφάδες χιονιού
Οι μεγαλύτερες νιφάδες χιονιού έπεσαν στις 28 Ιανουαρίου το 1887, στο Fort Keogh, στη Μοντάνα των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια χιονοθύελλας και η κάθε μία ήταν 38 εκ.
• Εορτασμός Πρωτοχρονιάς
Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, ο εορτασμός της Πρωτοχρονιάς την 1/1 δεν συνηθιζόταν (στην πράξη), ούτε καν από αυτούς που έμειναν αυστηρά πιστοί στο Ιουλιανό ημερολόγιο. Ο λόγος για αυτό είναι ότι ο Καίσαρας και ο Sosigenes απέτυχαν να υπολογίσουν σωστά το ηλιακό έτος ως 365.242199 ημέρες, όχι 365.25 ημέρες.
Το αποτέλεσμα ήταν να προστίθενται 11 λεπτά σε κάθε έτος, ποσό που συγκεντρωμένο το έτος 1000 μ.Χ. έφτασε τις 7 μέρες και μέχρι το μεσαίωνα είχε αγγίξει τις 10 (15ος αιώνας). Η ρωμαϊκή εκκλησία ενημερώθηκε για αυτό το πρόβλημα, και το 1570 ο παπάς Γρηγόριος ΧΙΙΙ ανάθεσε στον Ιησουΐτη αστρονόμο Christopher Clavius να κατασκευάσει ένα νέο ημερολόγιο. Το 1582, το Γρηγοριανό ημερολόγιο εφαρμόστηκε, παραλείποντας 10 ημέρες για εκείνο το έτος. Από τότε, οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο έχουν επιλέξει την 1η Ιανουαρίου για να γιορτάσουν την ακριβή άφιξη του νέου έτους.
• Πρώτη Πρωτοχρονιά
Το 45 μ.χ., γιορτάστηκε για πρώτη φορά στην παγκόσμια Ιστορία η 1η Ιανουαρίου σαν η πρώτη ημέρα του νέου έτους, καθώς το ιουλιανό ημερολόγιο άρχισε να εφαρμόζεται.
• Η μεγαλύτερη χριστουγεννιάτικη κάλτσα
Η μεγαλύτερη χριστουγεννιάτικη κάλτσα είχε ύψος 10,77 μέτρα και πλάτος 5 μέτρα. Δημιουργοί της ήταν ο J. Terry Osborne και οι φίλοι του στη Βιρτζίνια των ΗΠΑ, οι οποίοι την ολοκλήρωσαν το Σεπτέμβριο του 2004. Η τεραστίων διαστάσεων κάλτσα γέμισε με δώρα που διανεμήθηκαν σε άπορα παιδάκια.
• Το ψηλότερο φυσικό χριστουγεννιάτικο δέντρο
Το ψηλότερο φυσικό χριστουγεννιάτικο δέντρο του κόσμου ήταν ένα έλατο της ποικιλίας Pseudotsga menziesii με ύψος 67,36 μέτρα. Το δέντρο στολίστηκε στο εμπορικό κέντρο Northgate Shopping Center στο Σιάτλ των ΗΠΑ, το Δεκέμβριο του 1950. Στολισμένο και με αναμμένα τα φωτάκια του, το δέντρο ήταν τόσο εντυπωσιακό που παρουσιάστηκε στο εξώφυλλο του περιοδικού Life. :smile:
-
Πρωτοχρονιές του κόσμου...
Ένα μεγάλο πάρτι σε όλο τον κόσμο γίνεται το βράδυ της 31ης Δεκεμβρίου έως το ξημέρωμα της πρώτης μέρας του νέου χρόνου. Σε όλες τις μεγάλες πόλεις γίνονται γιορτές σε ανοιχτούς χώρους με συναυλίες και πολλά - πολλά πυροτεχνήματα!
Αθήνα
Ο Δήμος Αθηναίων διοργανώνει γιορτή που κρατάει μέχρι... του χρόνου! Τα τελευταία χρόνια οι Αθηναίοι υποδέχονται τον νέο έτος στην πλατεία Κοτζιά.
Να πάρουμε όμως και μία γεύση από την Πρωτοχρονιά στον υπόλοιπο κόσμο...
Παρίσι
Στο Παρίσι δύο είναι τα σημεία ενδιαφέροντος. Ο Πύργος του Άιφελ και τα Ηλύσια πεδία όπου μαζεύονται χιλιάδες Παριζιάνοι με τη σαμπάνια να ρέει άφθονη.
Λονδίνο
Το πάρτι ξεκινά από την πλατεία Τραλφάγκερ και το Μπιγκ Μπεν και επεκτείνεται σε όλη την πόλη. Φέτος το Λονδίνο θα έχει μία γεύση από Αθήνα, καθώς τα πυροτεχνήματα τα έχει ετοιμάσει η ομάδα που είχε αναλάβει τα πυροτεχνήματα στην τελετή έναρξης και λήξης των Ολυμπιακών Αγώνων. Δείτε περισσότερα για τη βραδιά της Πρωτοχρονιάς στο Λονδίνο.
Νέα Υόρκη
Από τις πιο οικείες εικόνες κάθε Πρωτοχρονιά είναι αυτές από τη Νέα Υόρκη και ειδικότερα από την Τimes square με τους τόνους κομφετί που πέφτουν κάθε χρόνο. Εκατοντάδες χιλιάδες κόσμου μαζεύονται για την υποδοχή του νέου έτους από τις 5 η ώρα το απόγευμα! Περισσότερα δείτε και εδώ.
Βερολίνο
Στα Γερμανικά η Πρωτοχρονιά λέγεται "Sylvester". Τα τελευταία χρόνια, μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου, οι εκδηλώσεις έχουν μεταφερθεί στην πύλη του Βρανδεμβούργου με πολλά πυροτεχνήματα, συναυλίες από το μεσημέρι και άφθονη μπύρα!
Σιδνεϋ
Η όπερα του Σιδνεϋ και το σόου των πυροτεχνημάτων είναι από τις ωραίες εικόνες την Πρωτοχρονιά. Στο καλοκαιρινό Σιδνεϋ η Πρωτοχρονιά περιλαμβάνει και μία βόλτα στην παραλία.
Άμστερνταμ
Σε μία από τις πιο ζωντανές πόλεις του κόσμου τα πάρτι που οργανώνονται είναι από τα καλύτερα. Οι πιο γνωστοί DJ's από όλο τον κόσμο επιλέγουν το Άμστερνταμ για να διασκεδάσουν τον κόσμο στα κλαμπ.
Βαρκελώνη
Στην πρωτεύουσα της Καταλονίας διοργανώνονται πάρτι σε όλη την πόλη. Επίκεντρο είναι η πλατεία Καταλούνια στο κέντρο της πόλης.
Βιέννη
Η πόλη του βαλς υποδέχεται το νέο χρόνο με άφθονο κρασί και κλασική μουσική στο κέντρο της πόλης με επίκεντρο την εκκλησία του Αγίου Στεφάνου.
http://www.forthnet.gr/templates/newsPosting.aspx?p=145518
-
ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ
Ο Άγιος Βασίλης, ο Άγιος Νικόλαος του Βορρά, ο Santa Claus και οι γαλλοτραφείς Pere Noel.
Τα έθιμα των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Στις περισσότερες όμως υπάρχει ένα κοινό σημείο αναφοράς: ένας Αγιος προστάτης των παιδιών. Για τους Ορθοδόξους είναι ο Αγιος Βασίλειος, στις χώρες του Βορρά ο Αγιος Νικόλαος, οι αγγλόφωνοι τον αποκαλούν Santa Claus, οι γαλλοτραφείς Pere Noel.
EΥΡΩΠΗ
Αμστερνταμ
Ο Αγιος Νικόλαος καταφθάνει κάθε Χριστούγεννα με πλοίο στο λιμάνι του Αμστερνταμ μαζί με τον πιστό μαύρο σύντροφό του, τον Πέτρο τον Μαύρο, ο οποίος έχει ως αποστολή να τιμωρεί τα άτακτα παιδιά, καθώς και με την υπόλοιπη συνοδεία του. Εκατοντάδες παιδιά τους καλωσορίζουν μέσα σε ένα κλίμα απέραντης ευφορίας.
Την παραμονή των Χριστουγέννων, το σκηνικό στο παλιό ιστορικό κέντρο με τα κανάλια, τις δενδροστοιχίες και τις ακανόνιστες προσόψεις των παλιών κτιρίων φορά χριστουγεννιάτικα και ο Αγιος πρωταγωνιστής εμφανίζεται πάνω στο λευκό του άλογο παρέα με τον πιστό του υπηρέτη, που ο θρύλος θέλει να έρχεται από την Ισπανία. Οι κάτοικοι τον δέχονται με τις δέουσες τιμές και η μεγάλη γιορτή κλείνει το βράδυ, όταν σε κάθε σπίτι ανταλλάσσονται δώρα και προσφέρονται τα παραδοσιακά borstplaat (καραμέλα με γεύση φρούτων ή καφέ) και speculous (γλυκά με φαρίνα, κανέλα και καστανή ζάχαρη).
Βιέννη
Ο ερχομός του Νέου Χρόνου δημιουργεί στη Βιέννη, από τις πρώτες ημέρες του Δεκεμβρίου, μια ρομαντική ατμόσφαιρα. Στην πλατεία, μπροστά από το Δημαρχείο, η χριστουγεννιάτικη αγορά σε προσκαλεί να ρίξεις μια ματιά, να χαζέψεις ή και να ψωνίσεις αν και οι υψηλές τιμές δεν ευνοούν τις αγορές. Και στο πάρκο Rathaus ένα εντυπωσιακά διακοσμημένο δέντρο διαχέει την προχριστουγεννιάτικη διάθεση. Πρόκειται για ένα επιτυχημένο μαγικό τρικ: η Βιέννη χτυπά το ραβδί της και σε μετατρέπει σε παιδί.
Και σαν παιδί, κλέβεις ματιές έξω από τα παράθυρα των σπιτιών Biedermeier του 19ου αιώνα και απολαμβάνεις το εορταστικό τους σκηνικό, εμπνέεσαι από τον γιγάντιο Αϊ-Βασίλη, μένεις έκθαμβος μπροστά στις πελώριες καμπάνες και τις επιδείξεις πατινάζ. Οσο για τις προθήκες των καταστημάτων; Οι λιχουδιές των ημερών και τα μικρά μαγικά δώρα ασκούν μια ακαταμάχητη έλξη στην οποία κανείς ποτέ δεν κατάφερε να αντισταθεί. Μια μινιατούρα τρένου και αλογάκια πόνι περιμένουν τους λιλιπούτειους επισκέπτες της αυστριακής πρωτεύουσας. Αν πάλι οι μικροί δεν τρελαίνονται για βόλτες, μπορούν να φτιάξουν τα δικά τους μπισκότα στα χριστουγεννιάτικα εργαστήρια στη σάλα Volks του Δημαρχείου.
Νυρεμβέργη
Το μεγαλύτερο χριστουγεννιάτικο παζάρι της Ευρώπης με εκατοντάδες περίπτερα απλωμένα στην τεράστια πλατεία Hauptmarkt, στο κέντρο της παλιάς πόλης γίνεται στη Νυρεμβέργη. Χρονολογείται από το 1600 και είναι από τα πιο φημισμένα για τα φτιαγμένα από πούλιες αγγελάκια, τους σκαλισμένους στο χέρι ξύλινους στρατιώτες, τα πομπώδη και πολυτελή στολίδια, το δέντρο και τα σπιτάκια, φτιαγμένα από κέικ μελιού lebkuchen, όπως το λένε οι ντόπιοι.
Είναι το μοναδικό παζάρι στον κόσμο στο οποίο θα βρει κανείς τα zwetschegen maennlein, δηλαδή μικρά ανθρωπάκια φτιαγμένα από δαμάσκηνα. Το αποκορύφωμα στην αγορά της Νυρεμβέργης φτάνει όταν ένα βράδυ στα μέσα Δεκεμβρίου τα φώτα της πόλης σβήνουν και περίπου 3.000 παιδιά με φαναράκια στο χέρι μαζεύονται και ξεκινούν μια λιτανεία ως το κάστρο της πόλης τραγουδώντας τα κάλαντα. Μέσα στους αιώνες, σχεδόν κάθε χωριό της Βαυαρίας ανέπτυξε το δικό του είδος τέχνης. Ωστόσο, τα ψάθινα αστεράκια για την κορυφή του δέντρου αποτελούν σήμα κατατεθέν αυτής της περιοχής.
Λισαβόνα
Οι προετοιμασίες στην Πορτογαλία ξεκινούν στις 8 Δεκεμβρίου, όταν φτιάχνουν τη φάτνη. Οι φιγούρες που σχηματίζουν το σκηνικό της γέννησης του Χριστού είναι πήλινες και συνήθως ανήκουν στην οικογένεια εδώ και πολλά χρόνια. Παράλληλα, ετοιμάζονται και τα παραδοσιακά γλυκά (π.χ. οι ραμπανάδες). Στις 24 Δεκεμβρίου, γύρω στις 23.30, το μποτιλιάρισμα στους δρόμους προς τις εκκλησίες είναι μεγάλο. Στη Missa Do Galo (Λειτουργία του Πετεινού) στην ύπαιθρο πηγαίνουν με τα πόδια, ανεξαρτήτως της αποστάσεως εμφανίζονται με δώρα στα χέρια (αβγά, ξηρούς καρπούς, κοτόπουλο κλπ.).
Η παράδοση θέλει στην προετοιμασία της φάτνης της εκκλησίας να συμμετέχει ένα μέλος από κάθε οικογένεια. Μετά τη λειτουργία επιστρέφουν στο σπίτι όπου ανταλλάσσουν τα δώρα τους και τρώνε bacalhau cozido com todos (βραστός μπακαλιάρος με διάφορα λαχανικά).
Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, όσοι βρεθούν στην Πορτογαλία θα δουν όλα τα παράθυρα των σπιτιών ανοιχτά για να μπει ο καινούργιος χρόνος. Και καλό είναι να αποφύγουν να περάσουν από κάτω γιατί πολλοί συνηθίζουν να σπάνε ό,τι παλιό έχουν στην κατοχή τους πετώντας το από το ανοιχτό παράθυρο. Στις 00.00 η οικογένεια κάθεται στο τραπέζι. Ο καθένας έχει μπροστά του ένα ρολόι φτιαγμένο από 12 σταφίδες, τις οποίες πρέπει να τρώει μία μία ξεχωριστά και να κάνει από μια ευχή. Οταν το δείπνο τελειώσει, τραγουδούν όλοι μαζί τα κάλαντα. Ανήμερα την Πρωτοχρονιά πετούν συμβολικά τα παλιά ρούχα και ντύνονται με καινούργια. Στις 6 Ιανουαρίου, Dios Dos Reis Magos (Ημέρα των Μάγων), τρώνε bolo rei (στρογγυλό ψωμί με ξηρούς καρπούς και φρούτα) και πίνουν γλυκό κρασί.
Λονδίνο
Οι λονδρέζικες βιτρίνες είναι εκείνες που διαχέουν το πνεύμα των Χριστουγέννων στη βρετανική πρωτεύουσα. Πέρα όμως από τα στολισμένα καταστήματα και τις υπαίθριες αγορές, η παράδοση, που για τους Αγγλους αποτελεί τρόπο ζωής, είναι εκείνη που δίνει ξεχωριστό χαρακτήρα στον εορτασμό των Χριστουγέννων. Από τις αρχές Δεκεμβρίου, ακόμη και από τον Νοέμβριο, το Λονδίνο «πνίγεται» στα γκυ και τα ου, οι πόρτες των σπιτιών είναι στολισμένες με γιρλάντες και στεφάνια, τα τζάκια με κάρτες και πλεκτές κάλτσες.
Και στις κουζίνες ετοιμάζονται η χελωνόσουπα, ο ψητός διάνος, συχνά παραγεμισμένος με λιχουδιές, τα γεμιστά αβγά, τα ξερά φρούτα και φυσικά η παραδοσιακή χριστουγεννιάτικη πουτίγκα. Κι αυτές οι γαστριμαργικές υπερβολές εξηγούνται αν πάμε κάποια χρόνια πίσω. Οι ημέρες πριν τα Χριστούγεννα ήταν κάποτε περίοδος σκληρής νηστείας και έτσι το βράδυ των Χριστουγέννων ερχόταν η λύτρωση από την εξοντωτική στέρηση. Οσο για την Πρωτοχρονιά; Η αλλαγή του χρόνου στην Transfalgar Square είναι εντυπωσιακή.
Ρουμανία
Χριστούγεννα ... στον πάγο υπόσχεται στους λάτρεις του εναλλακτικού χειμερινού τουρισμού, το ξενοδοχείο από πάγο, στη λίμνη Μπαλέα, στη Ρουμανία.
Με 89 λέι τη βραδιά, ο ιδιοκτήτης του ξενοδοχείου, Άρνολντ Κλίνγκεϊς, υπόσχεται- αν μη τι άλλο- πολύ χιόνι στους φιλοξενούμενούς του.
Το πρωτότυπο αυτό ξενοδοχείο είναι φτιαγμένο από πάγο και έχει δέκα δωμάτια, κάθε ένα εκ των οποίων φέρει το όνομα κάποιου πλανήτη. Μάλιστα, η οροφή του κάθε δωματίου θα φωτίζεται κατά τέτοιον τρόπο που να θυμίζει έναστρο ουρανό.
Όλα τα έπιπλα είναι αποκλειστικά και μόνο φτιαγμένα από πάγο, όπως επίσης και το μπαρ του ξενοδοχείου, όπου τα κοκτέιλ και τα άλλα ποτά θα σερβίρονται σε ποτήρια πάγου.
Για όσους δεν επιθυμούν να διανυκτερεύσουν στο ξενοδοχείο, αλλά έχουν την περιέργεια ή την απλή επιθυμία να το επισκεφθούν, αυτό θα τους κοστίσει 7 λέι.
Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η θερμοκρασία στα δωμάτια του ξενοδοχείου δεν ξεπερνά τους 1-2 βαθμούς Κελσίου, κατά τη διάρκεια της νύχτας, γι' αυτό και, όπως σημειώνει ο ιδιοκτήτης, θα πρέπει να προμηθευτούν υπνόσακους και χοντρά ρούχα.
ΩΚΕΑΝΙΑ
Τόνγκα
Το Βασίλειο των Τόνγκα (αρχιπέλαγος 170 νησιών, εκ των οποίων μόνο τα 45 κατοικούνται) και οι Δυτικές Σαμόα (εννέα ηφαιστιογενή νησιά, εκ των οποίων μόνο τα τέσσερα κατοικούνται) βρίσκονται στο κέντρο του Νοτίου Ειρηνικού. Εξαιτίας της γεωγραφικής τους θέσης, οι κάτοικοί τους είναι οι πρώτοι άνθρωποι στη Γη που υποδέχονται το Νέο Ετος. Τα Τόνγκα βρίσκονται 120μίλια δυτικά από τη Γραμμή Αλλαγής της Ημέρας, ενώ οι Δυτικές Σαμόα 80μίλια ανατολικά από αυτήν. Η πτήση που τα ενώνει διαρκεί 90 λεπτά. Κάθε χρονιά ναυλώνονται τσάρτερ για να καλύψουν τις ανάγκες εκείνων που επιθυμούν να εορτάσουν την Πρωτοχρονιά δύο φορές!
Στα Τόνγκα η βεγγέρα για την καινούργια χρονιά ξεκινάει με το δείπνο της παραμονής. Τοπικές σπεσιαλιτέ, άφθονο κρασί και τροπικά φρούτα αρχίζουν να σερβίρονται και, καθώς τα μεσάνυχτα πλησιάζουν, ετοιμάζονται οι εορταστικές εκδηλώσεις ένας συνδυασμός τοπικών χορών, τραγουδιών και εφέ με... λέιζερ, αλλά και κλασικά πυροτεχνήματα. Και όταν περάσει η ώρα, όσοι αντέχουν μπορούν να «πετάξουν» για τις Δυτικές Σαμόα, όπου και προσγειώνονται... έναν χρόνο νωρίτερα για να γιορτάσουν και πάλι τον ερχομό του Νέου Χρόνου. Ηδη ετοιμάζεται ο τριπλός εορτασμός της νέας χιλιετηρίδας που θα περιλαμβάνει ως πρώτο σταθμό τα Τόνγκα, δεύτερο τα νησιά Φίτζι και τελευταίο τις Δυτικές Σαμόα, όλα αυτά με τη βοήθεια της Air New Zealand.
ΑΣΙΑ
Τόκιο
Η Νέα Χρονιά για τους βουδιστές Ιάπωνες είναι μια γιορτή οικογενειακή. Η υποδοχή του Τασιγκάμι θεότητας του Νέου Ετους ξεκινά με ένα καλό καθάρισμα του σπιτιού, το οποίο στολίζεται με τρόπο παραδοσιακό. Ενα ιερό σκοινί με λευκές κορδέλες τοποθετείται στην εξώπορτα δηλώνοντας την προσωρινή κατοικία του Τασιγκάμι με σκοπό να απομακρύνει τα κακά πνεύματα. Την είσοδο στολίζει μια σύνθεση από κλαδιά πεύκου, κοτσάνια μπαμπού και σε ορισμένες περιοχές κλαδιά δαμασκηνιάς, που λέγεται πως φέρνουν ευημερία και υγεία. Στο «τοσιντάνα», το ράφι του έτους (ένας υψηλός βωμός), τοποθετούνται στρογγυλά γλυκά από ρύζι, μπουκάλια με σάκε και άλλα φαγητά, για να τιμήσουν την καινούργια χρονιά.
Την Ομισόκα (παραμονή Πρωτοχρονιάς) ο κόσμος συρρέει στους βουδιστικούς ναούς και τα ιερά του Σίντο φορώντας τα καλύτερα κιμονό τους για να ακούσουν τα μεσάνυχτα τις καμπάνες να χτυπούν 108 φορές, διώχνοντας τις δυνάμεις του κακού της προηγούμενης χρονιάς. Γεύονται «τοσικόσι σόμπα» (κάτι σαν τα νουντλς) ευχόμενοι να αυξηθεί η περιουσία μιας από τις οικογένειες που παρευρίσκονται στο δείπνο. Σε κάποια μέρη γίνονται επισκέψεις μεταμφιεσμένων καλλιτεχνών που παρουσιάζουν παραδοσιακούς χορούς. Στις αγροτικές περιοχές ο αρχηγός της οικογένειας ξυπνά πριν την αυγή για να πάρει το νερό του Νέου Χρόνου που θα χρησιμοποιήσει για το τσάι, για μια ειδική σούπα ή για να ζεστάνει το λουτρό. Οι επισκέπτες πρέπει να γνωρίζουν πως τη δεύτερη ημέρα της χρονιάς ανοίγει για το κοινό το εσωτερικό των βασιλικών ανακτόρων (όπως και την ημέρα των γενεθλίων του αυτοκράτορα).
ΑΜΕΡΙΚΗ
Βαλπαραΐσο
Το βράδυ της παραμονής της Πρωτοχρονιάς οι δρόμοι αυτού του φημισμένου λιμανιού της Χιλής (δύο ώρες από το Σαντιάγο) γεμίζουν από ντόπιους και ξένους τουρίστες που προτιμούν να γιορτάσουν τον ερχομό του Νέου Χρόνου σε ένα κλίμα στην κυριολεξία θερμό. Τα πλοία στο λιμάνι περιμένουν με αδημονία τα μεσάνυχτα για να σημάνουν τις σειρήνες τους, ταυτόχρονα με τις καμπάνες των εκκλησιών της πόλης. Την ίδια στιγμή πυροτεχνήματα φωτίζουν τη νύχτα και καλωσορίζουν τον Νέο Χρόνο. Εν τω μεταξύ, οι «βικτόριες» (τα παραδοσιακά αμαξάκια, που οφείλουν το όνομά τους στην καταγωγή τους από τη βικτωριανή εποχή) δεν σταματούν να μεταφέρουν κόσμο από και προς τα εστιατόρια, τα κέντρα διασκέδασης, τα σπίτια, όπου η ήδη ζεστή καλοκαιρινή νύχτα γίνεται ζεστότερη.
ΑΦΡΙΚΗ
Χαράρε
Πέρα από τους καταρράκτες της Βικτόρια και την πληθώρα των εθνικών πάρκων, ο επισκέπτης της Ζιμπάμπουε άλλοτε βρετανικής αποικίας οφείλει να επισκεφθεί και τις μεγάλες πόλεις, όπου οι αγγλοσαξονικές παραδόσεις τηρούνται κατά γράμμα. Στην πρωτεύουσα τις παραμονές των Χριστουγέννων ένα παρκάκι, δίπλα στο κεντρικό πάρκο, διαμορφώνεται ειδικά για τα παιδιά. Εκεί στήνονται ολόκληρα σκηνικά βασισμένα σε παραμύθια όπως η Χιονάτη και οι επτά νάνοι, αλλά και από χριστουγεννιάτικες ιστορίες, από όπου βέβαια δεν λείπει ο τάρανδος Ρούντολφ και ο Santa Claus. Τα μεγάλα κόκκινα γραμματοκιβώτια έχουν τοποθετηθεί για να διαβιβάζουν τις επιθυμίες των λιλιπούτειων επισκεπτών στον αγαπημένο Αγιο των Χριστουγέννων.
Ο εορτασμός των Χριστουγέννων στη Χαράρε χαρακτηρίζεται από την εντυπωσιακή ειδική τελετή για το άναμμα των φώτων της κεντρικής λεωφόρου της πόλης. Ο φωτισμός συνοδεύεται από τα κάλαντα και βέβαια τον Santa Claus αυτοπροσώπως, ο οποίος μοιράζει δώρα στους παρευρισκομένους. Την παραμονή των Χριστουγέννων τα φωτάκια του δέντρου στα σπίτια μένουν αναμμένα ολόκληρο το βράδυ, ενώ στο τραπέζι τοποθετούνται ποτά και γλυκά για τον Αγιο που θα έρθει το βράδυ να φέρει τα δώρα. Την επομένη το εορταστικό τραπέζι περιλαμβάνει γαλοπούλα γεμιστή και την παραδοσιακή αγγλική πουτίγκα, την οποία πολλές οικογένειες αντικαθιστούν λόγω εποχής (καλοκαίρι) με παγωτό. Οσο για την τελευταία ημέρα του χρόνου, εκείνα που πρωταγωνιστούν είναι τα εντυπωσιακά ρεβεγιόν και οι αιθέριες θερινές τουαλέτες.
Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, ΤΟ ΒΗΜΑ
-
Τα κάλαντα και η προέλευση τους
Ομάδες παιδιών ή και ώριμων ανδρών γυρνούν στα σπίτια κρατώντας ένα τρίγωνο συρμάτινο και το χτυπούν με ένα ευθύ σιδερένιο αντικείμενο, για να παράγει τον απαιτούμενο ήχο. Άλλοτε έχουν μαζί τους φυσαρμόνικες ή ακορντεόν, και στα νησιά βιολιά και κιθάρες.
Εκτός από τους συνηθισμένους ευχητήριους στίχους, ανάλογα με το «νοικοκύρη του σπιτιού» προσθέτουν κατάλληλους στίχους. Έτσι, αν απευθύνονται σε τσέλιγκα, εγκωμιάζουν τα πρόβατά του με τα λόγια:
«Μέσα σε τούτη την αυλή τη μαρμαροστρωμένη εδώ ‘να χίλια πρόβατα και πεντακόσια γίδια και χίλιασαν και μίλιασαν και γίν’καν τρεις χιλιάδες».
Τα κάλαντα ποικίλουν από τόπο σε τόπο...
Έτσι στη Μακεδονία υπάρχει το έθιμο της Πρωτοχρονιάς άτομα μεγάλης ηλικίας να γυρνούν μεταμφιεσμένα στα σπίτια. Η αμοιβή τους είναι: αλεύρι, τραχανάς, λουκάνικα και άλλα είδη τροφίμων. Αφού συγκεντρώσουν την ποσότητα που θέλουν, συγκεντρώνονται σ’ ένα σπίτι, μαγειρεύουν και γλεντούν. Πάλι μεταμφιεσμένοι και κρατώντας κουδούνια που δημιουργούν δυνατό θόρυβο περιφέρονται την παραμονή των Φώτων. Ο θόρυβος αποβλέπει να φοβίσει και να διώξει τους καλλικάντζαρους.
Στη Μύκονο τα παιδιά κρατούν στο χέρι τους φαναράκι που το ανάβουν σε εκκλησία του Αγίου Βασιλείου.
Στη Σίφνο για το κάθε παιδί γράφονται διαφορετικοί στίχοι από λαϊκούς ποιητές.
Στην Κέρκυρα, εκτός από τα παιδιά με τη φυσαρμόνικα, περιφέρονται στα σπίτια ολόκληρα λαϊκά συγκροτήματα με βιολιά και ακορντεόν και τοπικές μπάντες.
Η ανταμοιβή για τους ύμνους και τις ευχές είναι κυρίως χρηματική και διάφορα κεράσματα.
Η προέλευση των καλάντων
Την ονομασία τους, την πήραν από την λατινική λέξη calenda, που διαμορφώθηκε από το ελληνικό ρήμα καλώ. Παιδιά, κατά ομάδες, περιφέρονταν και περιφέρονται στα σπίτια, στους δρόμους, στα καταστήματα και τραγουδούν με ειδικό όργανο τραγούδια, που αφορούν τα Χριστούγεννα, τη γιορτή της Πρωτοχρονιάς, τη γιορτή του Μ. Βασιλείου και μερικά και την Περιτομή του Χριστού.
Το έθιμο αυτό προϋπήρχε στην Ελλάδα, πριν από την Ρώμη.
Τα παιδιά κρατούσαν ένα κλαδί ελιάς ή δάφνης, στολισμένο με καρπούς και άσπρο μαλλί (η λεγόμενη ειρεσιώνη, από το έριο = μαλλί), γύριζαν και τραγουδούσαν και τους έδιναν δώρα.
Μετά, πήρε το έθιμο αυτό και η Ρώμη. Στο Βυζάντιο κρατούσαν ραβδιά, ή φανάρια, ή ομοιώματα πλοιαρίων ή και κτιρίων, στολισμένα και τραγουδώντας, συνόδευαν το τραγούδι με κρούση τριγώνου ή τύμπανου... (περίφημος ο σχετικός πίνακας του Νικηφόρου Λύτρα ο τυμπανιστής - 1832- 1927).
Σήμερα η βάση, και μάλιστα στους Πόντιους, διασώζεται άθικτη. Ακούμε κάλαντα πολλά και ποικίλα, με πολλές παραλλαγές και αποχρώσεις, στα διάφορα διαμερίσματα της χώρας μας.
Τα Κόλιεντα (Καστοριά)
Τα τοπικά παραδοσιακά χριστουγεννιάτικα κάλαντα της Καστοριάς εξακολουθούν να τραγουδιούνται και σήμερα τα χαράματα της 23ης Δεκεμβρίου από τις παρέες μικρών και μεγάλων και από τα μέλη πολιτιστικών σωματείων, τα οποία, νιώθοντας την περιθωριοποίηση που δέχονται τα τελευταία χρόνια από κάλαντα άλλων περιοχών, κατορθώνουν κάθε παραμονή Χριστουγέννων να μας τα θυμίζουν, προστατεύοντάς τα από τη λησμονιά και τη φθορά του χρόνου.
Χαρά και συγκίνηση προσφέρουν οι στίχοι τους, γιατί απευθύνονται σ’ όλα τα μέλη της οικογένειας, από τον μεγαλύτερο έως τον πιο μικρό.
Τα παλαιότερα χρόνια, οι νοικοκυραίοι έδιναν για δώρο στα παιδιά που τραγουδούσαν τα κάλαντα, καρύδια, μήλα και μπιλίτσκες (μικρά χοιρινά λουκάνικα) και σπανιότερα χρήματα.
Κόλλιντα και Καλαντάρηδες (Φυλακτό)
Αντίστοιχο έθιμο με τα κάλαντα σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, οι καλαντάρηδες την παραμονή των Χριστουγέννων αφορούν στην περιφορά των νεαρών που πρόκειται να πάνε φαντάροι, κατά την οποία τραγουδούν το παραδοσιακό τραγούδι: "Σαράντα μέρες έχουμι Χριστόν που καρτερούμι, κι αυτές σαράντα τώρα θέλω να τον τραγουδήσω. Χριστούγεννα, να Χριστούγεννα, Χριστός τώρα γεννιέται. Γεννιέτι και βαφτίζετι, στο μέλι και στο γάλα. Το μέλι το τρων οι άρχοντες, το γάλα οι αφεντάδες. Και μεις να σας τραγουδήσουμι, Χριστός να σας φυλάει, Και του χρόνου". Σκοπός των καλαντάρηδων είναι η συλλογή κάποιου χρηματικού ποσού, που θα έχουν στη διάθεσή τους όσο διαρκεί η θητεία τους, η οποία θεωρείται προθάλαμος της ωρίμανσής τους. Έτσι, το έθιμο συνδυάζει τον εορτασμό των Χριστουγέννων με το πέρασμα των νεαρών στην ενηλικίωση.
«Καληνεσπέρα» (Χωριά της Έξω Μάνης)
Την παραμονή των Χριστουγέννων, με το ηλιοβασίλεμα βγαίναμε στην "Καληνεσπέρα". Όλα τα παιδιά είχαν φτιάξει τις παρέες τους, είχαν σχηματίσει ομαδούλες και είχαν ετοιμαστεί για τα κάλαντα με πολλές πρόβες.
Μπαίναμε στα σπίτια, που ήταν όλα ανοιχτά και περίμεναν, και αφού χαιρετούσαμε ρωτάγαμε:
- Να τα πούμε; να τα πούμε;
- Πέστε τα.
Ήταν πάντοτε καταφατική η απάντηση. Αρχίζαμε τότε δυνατά και πολλές φορές παράτονα "Καλήν εσπέρα άρχοντες..." και τελειώναμε: "σ’ αυτό το σπίτι πού ‘ρθαμε πέτρα να μη ραγίσει...". Οι νοικοκυρές μας εύχονταν "και του χρόνου" και μας έδιναν χρήματα ή μας έριχναν από το ρογί του σπιτιού, λάδι στο ντενεκάκι που κάποιος από μας κρατούσε.. Φυσικά το ύψος της αμοιβής ήταν πάντα σχετικό με την οικονομική κατάσταση και την ...τσιγκουνιά του καθενός. Στα λυπημένα σπίτια δεν λέγαμε τα κάλαντα. Όταν τελείωνε η γύρα και περνούσαμε όλα τα σπίτια του Χωριού, πηγαίναμε και πουλάγαμε το λάδι στον μπακάλη και κάναμε δίκαιη μοιρασιά σε όλα τα έσοδα.
Πρωτοχρονιάτικα κάλαντα στα χωριά της Έξω Μάνης
Την παραμονή της πρωτοχρονιάς, την ίδια ώρα βγαίναμε στον "Άγιο Βασίλη" κρατώντας μια κλάρα ελιές με καρπό. Σε κάθε σπίτι που πηγαίναμε κόβανε και από ένα κλαδάκι ελιάς και το έβαζαν κοντά στο τζάκι. Ήταν για βοήθεια και θα έμενε εκεί για αρκετό χρονικό διάστημα.
Τα κάλαντρα (Κρήτη)
Τα κάλαντα (αρχαίο έθιμο σχετικό με την αρχή του χρόνου), κάλαντρα στην κρητική διάλεκτο, είναι τραγούδια που, με αφορμή το θρησκευτικό περιεχόμενο της εορτής, ζητουν φιλοδωρήματα για τους τραγουδιστές, τους καλαντράδες. Η βάση των παραδοσιακών καλάντων σε όλη την Ελλάδα είναι κοινή: αφού λένε για την εορτή, περνάνε στα παινέματα (επαίνους) για το νοικοκύρη, την «κερά», το γιο και τη θυγατέρα, με στίχους που είναι ένας ποταμός από εικόνες εκπληκτικής ομορφιάς, γεμάτες όμορφες κοπελιές, ξομπλιαστές, υφαντά, γραμματικούς με χρυσά κοντύλια (μολύβια), σπαθιά και ευαγγέλια κ.λ.π. (που τα σημερινά παιδιά της πολυκατοικίας και της τηλεόρασης, χωρίς να φταίνε βέβαια τα ίδια, μάλλον δεν θα τα καταλάβαιναν καν), και καταλήγουν στα δοσίματα: γ-ή απάκι γ-ή λουκάνικο γ-ή από λαγού κομμάτι, γ-ή από τη μαύρη όρνιθα κιανένα-ν-αβγουλάκι, κι αν είν’ κι απού τη γαλανή (άσπρη) ας είν’ και ζευγαράκι (δύο αβγά). Κι απού το λαδοπίθαρο κιαμια οκά λαδάκι, κι αν είν’ και περισσότερο, κρατούμε μεις τ’ ασκάκι (να το βάλουμε)…
Όχι εφετζίδικα δώρα, όχι εμπορεύματα, αλλά είδη πρώτης ανάγκης!
http://dim-rizou.pel.sch.gr/ergasies/xristougena/page09.htm
-
3 χρονια τωρα το εχω καημο...
μου εχει ληψει να ακουσω απο παιδικες φωνουλες σωστα καλαντα..
οσα εχουν τυχει και εχουν περασει απο το σπιτι, ουτε πως ξεκινανε (ουτε πως κρατανε το τσιγωνακι) ξερουν...
ακομα και στην περιφερεια που εχω βρεθει βλεπω οτι τηνει να χαθει αυτο το ομορφο εθιμο των καλαντων
-
3 χρονια τωρα το εχω καημο...
μου εχει ληψει να ακουσω απο παιδικες φωνουλες σωστα καλαντα..
Οκ...βαλε το χερι βαθιά στην τσεπη...θα σου στειλω τον υιο μου (pk)!! :mocking:
-
3 χρονια τωρα το εχω καημο...
μου εχει ληψει να ακουσω απο παιδικες φωνουλες σωστα καλαντα..
οσα εχουν τυχει και εχουν περασει απο το σπιτι, ουτε πως ξεκινανε (ουτε πως κρατανε το τσιγωνακι) ξερουν...
ακομα και στην περιφερεια που εχω βρεθει βλεπω οτι τηνει να χαθει αυτο το ομορφο εθιμο των καλαντων
Θα έρθω εγώ να στα πω!!!!!!! με τριγωνάκι και αγιοβασιλιάτικο σκούφο!! :laugh: :laugh:
-
Θα έρθω εγώ να στα πω!!!!!!! με τριγωνάκι και αγιοβασιλιάτικο σκούφο!! :laugh: :laugh:
Σα δε ντρεπεσαι...θελεις να φας το ψωμι του παιδιου μου!! :mocking:
-
Πείτε "Καλά Χριστούγεννα" όπου και αν είστε
1. Afrikaans: Geseënde Kersfees
2. Afrikander: Een Plesierige Kerfees
3. African/ Eritrean/ Tigrinja: Rehus-Beal-Ledeats
4. Albanian:Gezur Krislinjden
5. Arabic: Milad Majid
6. Argentine: Feliz Navidad
7. Armenian: Shenoraavor Nor Dari yev Pari Gaghand
8. Azeri: Tezze Iliniz Yahsi Olsun
9. Bahasa Malaysia: Selamat Hari Natal
10. Basque: Zorionak eta Urte Berri On!
11. Bohemian: Vesele Vanoce
12. Brazilian: Feliz Natal
13. Bengali: Shubho borodin
14. Breton: Nedeleg laouen na bloavezh mat
15. Bulgarian: Tchestita Koleda; Tchestito Rojdestvo Hristovo
16. Catalan: Bon Nadal i un Bon Any Nou!
17. Chile: Feliz Navidad
18. Chinese: (Cantonese) Gun Tso Sun Tan’Gung Haw Sun
19. Chinese: (Mandarin) Kung His Hsin Nien bing Chu Shen Tan
20. (Catonese) Gun Tso Sun Tan’Gung Haw Sun
21. Choctaw: Yukpa, Nitak Hollo Chito
22. Columbia: Feliz Navidad y Próspero Año Nuevo
23. Cornish: Nadelik looan na looan blethen noweth
24. Corsian: Pace e salute
25. Crazanian: Rot Yikji Dol La Roo
26. Cree: Mitho Makosi Kesikansi
27. Croatian: Sretan Bozic
28. Czech: Prejeme Vam Vesele Vanoce a stastny Novy Rok
29. Danish: Glædelig Jul
30. Duri: Christmas-e- Shoma Mobarak
31. Dutch: Vrolijk Kerstfeest en een Gelukkig Nieuwjaar! or Zalig Kerstfeast
32. English: Merry Christmas
33. Eskimo: (inupik) Jutdlime pivdluarit ukiortame pivdluaritlo!
34. Esperanto: Gajan Kristnaskon
35. Estonian: Ruumsaid juulup|hi
36. Ethiopian: (Amharic) Melkin Yelidet Beaal
37. Eritfean/ Tigrinja: Rehus- Beal- Ledeats
38. Faeroese: Gledhilig jol og eydnurikt nyggjar!
39. Farsi: Cristmas-e-shoma mobarak bashad
40. Finnish: Hyvaa joulua
41. Flemish: Zalig Kerstfeest en Gelukkig nieuw jaar
42. French: Joyeux Noel
43. Frisian: Noflike Krystdagen en in protte Lok en Seine yn it Nije Jier!
44. Faeroese: Gledhilig jol og eydnurikt nyggjar!
45. Galician: Bo Nada
46. Gaelic: Nollaig chridheil agus Bliadhna mhath ùr!
47. Greek: Kala Christouyenna!
48. Greenlandic: Juullimi Pilluaritsi!
49. German: Froehliche Weihnachten
50. Haiti: (Creole) Jwaye Nowel or to Jesus Edo Bri’cho o Rish D’Shato Brichto
51. Hausa: Barka da Kirsimatikuma Barka da Sabuwar Shekara!
52. Hawaiian: Mele Kalikimaka
53. Hebrew: Mo’adim Lesimkha. Chena tova
54. Hindi: Baradin ki shubh kamnaaye
55. Hungarian: Kellemes Karacsonyi unnepeket
56. Icelandic: Gledileg Jol
57. Indonesian: Selamat Hari Natal
58. Iraqi: Idah Saidan Wa Sanah Jadidah
59. Irish: Nollaig Shona Dhuit, or Nodlaig mhaith chugnat
60. Iroquois: Ojenyunyat Sungwiyadeson honungradon nagwutut. Ojenyunyat osrasay.
61. Italian: Buone Feste Natalizie
62. Japanese: Shinnen omedeto. Kurisumasu Omedeto
63. Jiberish: Mithag Crithagsigathmithags
64. Korean: Sung Tan Chuk Ha
65. Lao: souksan van Christmas
66. Latin: Natale hilare et Annum Faustum!
67. Latvian: Prieci’gus Ziemsve’tkus un Laimi’gu Jauno Gadu!
68. Lausitzian:Wjesole hody a strowe nowe leto
69. Lettish: Priecigus Ziemassvetkus
70. Lithuanian: Linksmu KaleduLow
71. Saxon: Heughliche Winachten un ‘n moi Nijaar
72. FYROM: Sreken Bozhik
73. Maltese: IL-Milied It-tajjeb
74. Manx: Nollick ghennal as blein vie noa
75. Maori: Meri Kirihimete
76. Marathi: Shub Naya Varsh
77. Navajo: Merry Keshmish
78. Norwegian: God Jul, or Gledelig Jul
79. Occitan: Pulit nadal e bona annado
80. Papiamento: Bon Pasco
81. Papua New Guinea: Bikpela hamamas blong dispela Krismas na Nupela yia i go long yu
82. Pennsylvania German: En frehlicher Grischtdaag un en hallich Nei Yaahr!
83. Peru: Feliz Navidad y un Venturoso Año Nuevo
84. Philipines: Maligayan Pasko!
85. Polish: Wesolych Swiat Bozego Narodzenia or Boze Narodzenie
86. Portuguese:Feliz Natal
87. Pushto: Christmas Aao Ne-way Kaal Mo Mobarak Sha
88. Rapa-Nui (Easter Island): Mata-Ki-Te-Rangi. Te-Pito-O-Te-Henua
89. Rhetian: Bellas festas da nadal e bun onn
90. Romanche: (sursilvan dialect): Legreivlas fiastas da Nadal e bien niev onn!
91. Romanian: Craciun Fericit
92. Russian: Pozdrevlyayu s prazdnikom Rozhdestva is Novim Godom
93. Sami: Buorrit Juovllat
94. Samoan: La Maunia Le Kilisimasi Ma Le Tausaga Fou
95. Sardinian: Bonu nadale e prosperu annu nou
96. Serbian: Hristos se rodi
97. Slovakian: Sretan Bozic or Vesele vianoce
98. Samoan: La Maunia Le Kilisimasi Ma Le Tausaga Fou
99. Scots Gaelic: Nollaig chridheil huibh
100. Serbian: Hristos se rodi.
101. Singhalese: Subha nath thalak Vewa. Subha Aluth Awrudhak Vewa
102. Slovak: Vesele Vianoce. A stastlivy Novy Rok
103. Slovene: Vesele Bozicne Praznike Srecno Novo Leto or Vesel Bozic in srecno Novo leto
104. Spanish: Feliz Navidad
105. Swedish: God Jul and (Och) Ett Gott Nytt År
106. Tagalog: Maligayamg Pasko. Masaganang Bagong Taon
107. Tami: Nathar Puthu Varuda Valthukkal
108. Trukeese: (Micronesian) Neekiriisimas annim oo iyer seefe feyiyeech!
109. Thai: Sawadee Pee Mai or souksan wan Christmas
110. Turkish: Noeliniz Ve Yeni Yiliniz Kutlu Olsun
111. Ukrainian: Srozhdestvom Kristovym or Z RIZDVOM HRYSTOVYM
112. Urdu: Naya Saal Mubarak Ho
113. Vietnamese: Chuc Mung Giang Sinh
114. Welsh: Nadolig Llawen
115. Yoruba: E ku odun, e ku iye’dun!
116. Yugoslavian: Cestitamo Bozic
-
"Χριστούγεννα στον κόσμο ..."
"Μπορεί τα δικά μας έθιμα για τα Χριστούγεννα να είναι λίγο πολύ γνωστά, ήρθε όμως η ώρα να κοιτάξουμε και λίγο πώς γιορτάζεται η γέννηση του Χριστού στον υπόλοιπο κόσμο. Και ναι, τα Χριστούγεννα δεν είναι θέμα μόνο της Ευρώπης και της Αμερικής, αλλά και της Κίνας, της Ιαπωνίας, κτλ…!
Οι Άγγλοι, η μηλιά και η μπαλοθιές!
Οι Βρετανοί έχουν πάντα έναν πρωτότυπο τρόπο για να εκδηλώνουν τη χαρά τους. Το βράδυ της Παραμονής των Χριστουγέννων μαζεύονται γύρω από τις παλαιότερες μηλιές, στους αγρούς και τα περιβόλια, πίνουν μπύρα και τραγουδούν μέχρι πρωίας. Μάλιστα, το έθιμο επιτάσσει να πυροβολούν στα κλαριά των μηλιών για να διώξουν τα κακά πνεύματα!
Τα κεριά των Γερμανών
Από την άλλη μεριά, οι… φίλοι μας οι Γερμανοί έχουν το έθιμο «Adventskranz» όπου τις τελευταίες τέσσερις εβδομάδες του χρόνου τοποθετούν σε ένα κηροπήγιο με τέσσερις θέσεις από ένα κερί την Κυριακή κάθε εβδομάδας που τελειώνει. Με αυτόν τον τρόπο μετρούν αντίστροφά τον ερχομό του νέου έτους.
Για ένα «πήγαινε» ζουν οι νεαρές Πολωνές
Στην Πολωνία όσα ανύπαντρα κορίτσια υπάρχουν κρυφακούν ανήμερα Χριστούγεννα τις συζητήσεις των γειτόνων τους. Ξεροσταλιάζοντας πίσω από την πόρτα ή το παράθυρο, περιμένουν με ανυπομονησία να ακούσουν τη λέξη «πήγαινε» μπας και παντρευτούν μέσα στον επόμενο χρόνο… Η μεγάλη «ήττα» θα είναι να ακούσουν τη λέξη «κάθισε» που σημαίνει ότι ο γάμος θα αργήσει «μια αιωνιότητα και μια ημέρα»…
Το τραγούδι της Σουηδέζας «Λουτσία»
Στις 13 Δεκέμβρη, δύο εβδομάδες πριν τα Χριστούγεννα, το σύμβολο του φωτός, η «Λουτσία» φοράει έναν άσπρο χιτώνα και ένα στεφάνι από αναμμένα κεριά στα μαλλιά. Συνήθως την υποδύεται η μεγαλύτερη κόρη του σπιτιού, η οποία έχει καθήκον να προσφέρει σε κάθε σπίτι της γειτονιάς ζεστό καφέ και κουλουράκια, τραγουδώντας παράλληλα το λαϊκό ναπολιτάνικο τραγούδι «Σάντα Λουτσία».
Ο Λαμ Κουνγκ Κουνγκ της Κίνας
Ο κινέζος Άγιος Βασίλης λέγεται Λαμ Κουνγκ Κουνγκ (σε ακριβή μετάφραση «Καλός γερο – πατέρας) ο οποίος αφήνει στις βαμβακερές κάλτσες κάθε σπιτιού γλυκά και δώρα.
Το Χριστόξυλο της Νότιας Γαλλίας
Όπως και στη χώρα μας, οι Γάλλοι του Νότου αφήνουν ένα μεγάλο κούτσουρο να καίει στο τζάκι από τα Χριστούγεννα μέχρι την Πρωτοχρονιά. Παράλληλα, στους καθεδρικούς ναούς της χώρας γίνεται αναπαράσταση της γέννησης του Χριστού με κούκλες.
Η ρωσική αναπαράσταση της Παναγίας
Στην παγωμένη Ρωσία, τη νύχτα των Χριστουγέννων μια κόρη από κάθε οικογένεια ντύνεται στα λευκά παριστάνοντας την Παναγία. Καμία άλλη πρόβλεψη για τους υπόλοιπους «πρωταγωνιστές» της ιστορίας…!
Ο Ιάπωνας Χοτέισο
Έναν διαφορετικό Άγιο Βασίλη έχουν και οι Ιάπωνες, που ακούγεται λίγο… ανατριχιαστικός, αλλά παραδοσιακά έθιμα είναι αυτά! Ο Χοτέισο λοιπόν έρχεται την Παραμονή των Χριστουγέννων κρατώντας μια μεγάλη σακούλα με παιχνίδια. Κάτι σαν το δικό μας δηλαδή, αλλά με μια λεπτομέρεια: Έχει μάτια και πίσω από το κεφάλι!
Το κάρβουνο της ιταλίδας μάγισσας Μπεφάνα
Οι Ιταλοί περιμένουν λίγο παραπάνω για να πάρουν τα χριστουγεννιάτικα δώρα. Για την ακρίβεια, παραμονή Θεοφανίων, η καλή μάγισσα Μπεφάνα πετάει με τη σκούπα της και αφήνει παιχνίδια στα παπούτσια των καλών παιδιών. Στα κακά παιδιά όμως αφήνει μόνο ένα τσουβάλι κάρβουνο!
cosmo.gr"
-
"Καλά Χριστούγεννα σε όλες τις γλώσσες!" (συνέχεια...)
(http://img46.imageshack.us/img46/6694/60568370.jpg) (http://img46.imageshack.us/i/60568370.jpg/)
"Σκεφτήκατε ποτέ πώς λένε «Χρόνια Πολλά», «Καλά Χριστούγεννα» και «Ευτυχισμένος ο Καινούριος Χρόνος», σε άλλες γλώσσες; Εμείς σας ευχόμαστε «Snastupaiushchim Novym godom i s Rozhdestvom Khristovym» καθώς επίσης και «Nollaig faoi shean agus faoi shonas duit agus bliain nua faoi mhaise dhuit»!!!
Αφρικάανς - Geseknde...Kersfees en 'n gelukkige nuwe jaar
Αργεντινή - Feliz Navidad y Feliz Año Nuevo
Βραζιλία - Boas Festas e Feliz Ano Novo
Βουλγαρία - Vesela Koleda i chestita nova godina!
Καταλονία - Bon Nadal i un Bon Any Nou!
Κίνα - Sing Dan Fae Lok. Gung Hai Fat Choi (Καντονέζικα)
Κίνα - Shen Dan Kuai Le Xin Nian Yu Kuai (Μανταρίνοι)
Κίνα - Shen tan jie kuai le. Hsin Nien Kuaile
Κροατία- Sretan Bozic
Τσεχία - Stastne a vesele vanoce a stastny novy rok!
Δανία - Glaedelig Jul og godt nyter
Ολλανδία - Vrolijk Kerstfeest en een Gelukkig Nieuw Jaar
Ολλανδία- Prettige kerstdagen en een gelukkig nieuw jaar
Αγγλία - Merry Christmas and a Happy New Year
Εσκιμώοι - (inupik) Jutdlime pivdluarit ukiortame pivdluaritlo!
Εσπεράντο - Felican Kristnaskon kaj Bonan Novjaron!
Εσθονία - Rõõmusaid jõulupühi ja head uut aastat!
Νησιά Φερόε - Gledhilig jol og eydnurikt nyggjar!
Φιλιππίνες - Maligayang Pasko
Φινλανδία - Hyvää joulua ja onnellista uutta vuotta!
Φλαμανδία (Βέλγιο και Ολλανδία) - Zalig Kerstfeest en Gelukkig nieuw jaar
Γαλλία - Joyeux Noel et Bonne Année!
Σκωτία - Nollaig chridheil agus Bliadhna mhath yr! - Bo Nadal
Γερμανία - Frohe Weihnachten und ein gl|ckliches Neues Jahr!
Χαβάη- Mele Kalikimaka ame Hauoli Makahiki Hou!
Ουγγαρία - Kellemes karacsonyi uennepeket es boldog ujevet!
Ισλανδία - Gledhileg jol og farsflt komandi ar!
Ινδονησία - Selamat Hari Natal dan Selamat Tahun Baru!
Ιράκ - Idah Saidan Wa Sanah Jadidah
Ιρλανδία - Nollaig Shona duit
Ιρλανδία- Nollaig Shona
Ιρλανδία- Nollaig faoi shean agus faoi shonas duit agus bliain nua faoi mhaise dhuit!
Ιταλία- Buon Natale e Felice Anno Nuovo!
Ιαπωνία - Meri Kurisumasu soshite Akemashite Omedeto!
Λάτβια- Priecigus Ziemsvetkus un Laimigu Jaungadu!
Λιθουανία- Linksmu Kaledu
Μάλτα - Nixtieklek Milied tajjeb u is-sena t-tabja!
Νορβηγία - God Jul Og Godt Nytt Aar
Πολωνία - Vesowe Boze Narodzeni
Πορτογαλία - Feliz Natal e um Prospero Ano Novo
Ρουμανία - Craciun fericit si un an nou fericit
Ρωσία- S nastupaiushchim Novym godom i s Rozhdestvom Khristovym!
Σερβία - Hristos se rodi
Σλοβακία - Sretan Bozic or Vesele vianoce
Σλοβενία - Vesele bozicne praznike in srecno novo leto
Ισπανία - Feliz Navidad y Próspero Año Nuevo
Σουηδία - God Jul Och Ett Gott Nytt Ar
Τουρκία- Noeliniz kutlu olsun ve yeni yilinis kutlu olsun!
Ουκρανία - Z novym rokom i s rizdvom Hrystovym!
Βιετνάμ - Chuc mung nam moi va Giang Sinh vui ve
Ουαλία - Nadolig Llawen a Blwyddyn Newydd Da
Μαυροβούνιο «Καλά Χριστούγεννα» - Srećan Božić
«Ευτυχισμένος ο Καινούριος Χρόνος» - Srećna Nova godina !"
http://www.greek-chater.com
-
Εθιμα Χριστουγέννων στα Βαλκάνια
Οι ημέρες των Χριστουγέννων είναι αφιερωμένες στην παράδοση, τα ήθη και τα έθιμα. Τα Χριστούγεννα εορτάζονται με διάφορους τρόπους στις βαλκανικές χώρες, με τα ξεχωριστά ήθη και τα έθιμα του κάθε τόπου να “χρωματίζουν” τις γιορτινές ημέρες και να αποτελούν “όαση” χαράς για μικρούς και μεγάλους..
Στη Ρουμανία, την παραμονή των Χριστουγέννων, στους δρόμους αντηχούν οι χαρούμενες φωνές μικρών αλλά και … μεγαλύτερων που ψάλλουν τα κάλαντα. Σε ορισμένες, μάλιστα, περιοχές τα κάλαντα αναφέρονται στον Τραϊανό, τον Ρωμαίο αυτοκράτορα που κατέλαβε τη Δακία το 106 μ.Χ.
Οι παρέες των “καλαντάδων” γυρίζουν τα σπίτια και μοιράζονται ό,τι τους προσφέρουν οι σπιτονοικοκύρηδες: καρύδια, μήλα και τοπικά εδέσματα, όπως αλμυρά κουλουράκια.
Ένα άλλο έθιμο που διατηρούν οι “καλαντάδες” είναι ότι κρατούν ένα αστέρι- που συμβολίζει το άστρο της Βηθλεέμ- όταν ψάλλουν τα κάλαντα. Το αστέρι φέρει χρωματιστά χαρτιά και καμπανούλες, ενώ έχει και παραστάσεις αγγέλων και τα κάλαντα με το αστέρι αντηχούν στα δρομάκια από τις 24 μέχρι τις 27 Δεκεμβρίου. Την ημέρα των Χριστουγέννων το ψωμί μπαίνει κάτω από το τραπέζι για να φέρει καλοτυχία στο σπίτι και το γουρουνόπουλο αποτελεί το κυρίως χριστουγεννιάτικο γεύμα.
Στη Βουλγαρία, η έναρξη του εορτασμού των Χριστουγέννων είναι η 22η Δεκεμβρίου, ημέρα που γιορτάζεται ο άγιος Ιγνάτιος. Σύμφωνα με τις λαϊκές δοξασίες, η ημέρα αυτή είναι η αρχή της νέας χρονιάς, άρα είναι πολύ σημαντικό το ποδαρικό στο σπίτι να γίνει από έναν άνθρωπο που θα φέρει γούρι. Ο δανεισμός αποφεύγεται την ημέρα του αγίου Ιγνατίου, ώστε ο πλούτος να μείνει στο σπίτι όλο το νέο έτος.
Ανήμερα τα Χριστούγεννα διεξάγεται η τελετή των “Koleduvane”, όπου νεαρά αγόρια, μεταμφιεσμένα, ψάλλουν τα κάλαντα και εύχονται υγεία και ευτυχία. Τα Χριστούγεννα ετοιμάζεται ένα ειδικό ψωμί (όπως η βασιλόπιτα της Πρωτοχρονιάς), όπου τοποθετείται ένα νόμισμα και το βράδυ κόβεται από τον ιδιοκτήτη και μοιράζεται στα μέλη της οικογένειας, αφού πρώτα ορισμένα κομμάτια κοπούν για την Παναγία και το σπίτι. Οι στάχτες από τα τζάκια που καίνε σκορπίζονται στα χωράφια για να φέρουν καρποφορία σύμφωνα με τις βουλγαρικές δοξασίες.
Στη Βουλγαρία δεν βάζουν ποτέ κρέας στο τραπέζι παραμονή των Χριστουγέννων, μόνο ανήμερα και φτιάχνουν επτά διαφορετικά πιάτα φαγητού την παραμονή των Χριστουγέννων, όπως ντολμαδάκια με κληματόφυλλα και ρύζι, βρασμένα φασόλια και πιπεριές, μαμαλίγκα-ψωμί από καλαμποκάλευρο. Δεν μαζεύουν ποτέ το τραπέζι που φάγανε πριν από τα Χριστούγεννα και αφήνουν το τζάκι αναμμένο μέχρι να ξημερώσει.
Στην Κροατία, η εορταστική περίοδος αρχίζει στις 6 Δεκεμβρίου, οπότε γιορτάζεται ο Άγιος Νικόλαος και στις 13 Δεκεμβρίου, την ημέρα της Αγίας Λουκίας. Ο Άγιος Νικόλαος φέρνει δώρα στα παιδιά που δεν έκαναν αταξίες όλη τη χρονιά. Το Χριστουγεννιάτικο τραπέζι κοσμεί ένα κομμάτι σανό με μία κόκκινη κορδέλα και ένα μήλο, που συμβολίζει τη γονιμότητα. Το σανό, μετά τις γιορτές, το ταΐζουν στα ζώα, σύμφωνα με τα έθιμα. Το Χριστουγεννιάτικο δέντρο στολίζεται με καρύδια, γλυκά, κεριά και γυάλινα παιχνίδια.
Στη Σερβία και στο Μαυροβούνιο τα Χριστούγεννα κόβουν ένα ψωμί με νόμισμα που ονομάζεται “cesnica” (τσέσνιτσα) και όποιος τύχει το φλουρί έχει καλοτυχία για τη νέα χρονιά. Στο τραπέζι σκορπούν άχυρα, όπως και στην Κροατία, για να υπάρχει υγεία. Την παραμονή των Χριστουγέννων επίσης αγοράζουν μια βελανιδιά για να την κάψουν στο τζάκι ώστε να φέρει τύχη.
Στη Σλοβενία κυριαρχούν τα κάλαντα αλλά και το στόλισμα του χριστουγεννιάτικου δέντρου, ενώ κόβουν επίσης ψωμί-βασιλόπιτα “potica” (πότιτσα) για υγεία και καλοτυχία.
Στην ΠΓΔΜ, τα Χριστούγεννα γιορτάζονται με το παλαιό ημερολόγιο και στις 5 Δεκεμβρίου στήνονται φωτιές, οι παρέες πίνουν και χορεύουν, ενώ κόβουν και τη λαγάνα με το φλουρί. Την επόμενη μέρα, που ονομάζεται Μπάντνικ, τα παιδιά ψάλουν τα κάλαντα και το βράδυ ξανακόβουν πίτα με τυχερό νόμισμα. Τα Χριστούγεννα γιορτάζονται στις 7 Ιανουαρίου.
Στην Αλβανία, όπως και στη Βουλγαρία, παλιά το φλουρί τοποθετούνταν στον μπακλαβά αλλά σήμερα υπάρχει η βασιλόπιτα, ενώ το φαγητό των Χριστουγέννων ήταν πιλάφι με αρνί και σήμερα κυριαρχεί η γαλοπούλα ως κύριο πιάτο. Στην Αλβανία στολίζουν δέντρο και τα παιδιά ψάλλουν τα κάλαντα όπως στις περισσότερες χώρες των Βαλκανίων.
Στη Βοσνία Ερζεγοβίνη συναντάμε, επίσης, τα κάλαντα και το στόλισμα του Χριστουγεννιάτικου δέντρου, ενώ ανήμερα τα Χριστούγεννα στο τραπέζι υπάρχει μοσχαρίσιο κρέας, πίτες και γλυκά.
Ανεξάρτητα από το πώς γιορτάζονται τα Χριστούγεννα σε κάθε μια από τις χώρες της Βαλκανικής, η ευχή είναι μία: “Ευχές σε όλους για χαρούμενες γιορτές και στον καινούργιο χρόνο πάμπλουτοι να ‘στε στη χαρά και πάμφτωχοι στον πόνο.
πηγη ''ana-mpa"
-
Έθιμα σε άλλες χώρες:
http://www.newsit.gr/default.php?pname=Article&art_id=8863&catid=10
Πηγή: newsit.gr
-
Μαντινάδες για τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά
"Την πόρτα να ‘χετε ανοιχτή για τον καινούργιο χρόνο να μπαινοβγαίνει η χαρά που ‘ναι γιατρός στον πόνο. (Μιχάλης Καρχιμάκης)
Μην κάνεις μόνο όνειρα κι ήσυχος να κοιμάσαι, στο Νέο έτος ξυπνητός έμπα και μη...
φοβάσαι (Δ. Ποθουλάκης)
Με του Χριστού τη γέννηση κάνω ευχές για σένα να ‘ναι τα χρόνια σου πολλά, καλά κι ευτυχισμένα (Μ. Κρασανάκης)
Δυο χιλιάδες και δέκα (2010) ευχές και πάλι είναι λίγες, για να σου γίνουνε χαρές, όνειρα και ελπίδες. (Μ. Λαδωμένος, πρόεδρος Συλλόγου Λασιθιωτών «Ο Δικταίος»)
Του νέου χρόνου ζήτησα, όλοι οι καλοί μου φίλοι νά ‘ναι με το χαμόγελο συνέχεια στα χείλη. (Ζαχ. Καμπουράκης, Μέλος Δ.Σ. Παγκρητίου Ενώσεως)
Χρόνια πολλά δεν θα σου πω, γιατί τα λένε όλοι, μα θα σου πω χαρές πολλές να ‘ναι η ζωή σου όλη. (Μιχ. Ατσαλάκης, δημοσιογράφος)
Όσα κεριά ανάψουνε τση γέννησης τη μέρα, τόσες χαρές να αξιωθείς από εδώ και πέρα! (Γ. Καστρινάκης, Αντινομάρχης Αθηνών)
Ηρθες καινούργιε χρόνε μας και εύχομαι να μπορέσεις δικούς και φίλους π αγαπώ να μη στεναχωρέσεις (Μ Τζιρακης, Πρόεδρος Σ.Λ. Ηρακλείου)
Όσα ‘ναι τα καλάσνικοφ στα Ζωνιανά κρυμμένα, τόσες ευχές και πιο πολλές δέξου και από μένα. (Γ. Κρασανάκης)
Όσα ευρώ κατάσχεσαν στα Ζωνιανά οφέτος, τόσες χαρές σου εύχομαι με το καινούργιο έτος (Αγαπάκης Γιώργος)
Όσα χωρούνε στ’ όνειρο κι ό,τι ο νους σου βάνει, ο νέος χρόνος πού ‘ρχεται χαρές να σου τις κάνει. (Μανώλης Πετράκης Αρχιτέκτων, τ. πρόεδρος Σ.Λ. Ηρακλείου)
Μια φάτνη τέσσερεις βοσκοί τρεις μάγοι κι ένα αστέρι του Θεανθρώπου η γέννηση ό,τι ποθείς να φέρει. (Βασ. Σπανάκης)
Όσες και αν βάζει ο νους ευχές κρεμώ στ’ αστέρια απόψε, τσ’ αυγής λουλούδια να γενούν, κι όποιο σ’ αρέσει κόψε. (Δημ. Τρουλάκης)
Μια ευχή σας εύχομαι για τον καινούργιο χρόνο, την πόρτα σας να τη χτυπά η ευτυχία μόνο! (Δημ. Τρουλακης)
Για τη χρονιά που έρχεται ευχή χαράς θα κάνω η μοίρα να σκορπά χαρές να περπατείς επάνω. (Θεόφραστος, Καμινάκι)
Το καραβάνι τση χαράς, στο σπίτι σου να φτάξει, όταν ο χρόνος ο παλιός με τον καινούργιο αλλάξει. (Αλεξάνδρα Σταυρακάκη)
Εύχομαι για το χρόνο αυτό μόνο χαρές να ζήσεις τόσο πολλές που να μπορεί και σ' άλλους να χαρίσεις. (Μαντώ Αγαπάκη – Κρασανάκη)
Ποιανού λαού αλφάβητο, ποιες λέξεις να ταιριάξω να περιγράψουν τις ευχές που θέλω να σου γράψω. (Σωκαράκη Καλλιόπη)
Τις μέρες της πρωτοχρονιάς χίλιες ευχές χαρίζω, σε φίλους που τους αγαπώ και τους υπολογίζω. (Φραγκιαδουλάκης Γιάννης)
Χρόνε που πέμπεις σήμερα στη γη την πρώτη αχτίδα κάθε σου μέρα μια γιορτή, κάθε λεπτό σου ελπίδα. (Ν. Καραταράκης, μετεωρολόγος)
Σε έλκυθρο συνάντησα φέτος τον Αι Βασίλη τουπα αν βαστ΄λα χαρές σπίτι σου να τις στείλει. (Φωφω Ζουλάκη)
Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά, χίλιες ευχές χαρίζω σ’ ανθρώπους που τους αγαπώ και τους υπολογίζω. (Καργιωτάκης Άγγελος)
Όσα μπορεί ο άνθρωπος αστέρια να μετρήσει τόσα καλά σου εύχομαι κανείς μη στα στερήσει. (Μαρία Στιβακτάκη)
Νάτανε κήπος η ζωή χαρές να τη φυτέψω το νέο χρόνο σε γνωστούθς και φίλους να τσι πέψω. (Γ. Καμαράτος)
Ο νέος χρόνος που φτασε τόσα να σου χαρίσει όσα δεν πρόλαβε ο παλιός εκείνος να σ’ αφήσει. (Σεβντάς)
Χαρές μεγάλες της ζωης, το χρόνο αυτό να ζήσεις, τόσες πολλές που να μπορείς και σ άλλους να χαρίσεις. (Γ. Δημακάκος)
Σου εύχομαι χιλιες χαρές να φέρει ο νέος χρόνος, για να μη βρίσκει αφορμές να σου σημώνει ο πόνος. (Βασιλεία Τζιράκη)
Ό,τι στον κόσμο επιθυμείς και πλάθεις με το νου σου, να σου τα φέρει η χρονιά στη πόρτα του σπιτιού σου. (Μ. Σακελάρη)
Αν δεις στον σπίτι σου πουλιά να χαμηλοπετούνε μην τα τρομάξεις στα φτερά τα ευχές μου σου κρατούνε. (Σπανάκης Εμμ)
Χρόνε που πέμπεις σήμερα στη γη τη πρώτη αχτίδα, κάθε σου μέρα μια γιορτή κάθε λεπτό σου ελπίδα. (Γ. Βερίγος)
Ο νεος χρόνος που ‘φτασε χαρές πολλές να δώσει κι αν ήταν λίγες του παλιού να σου τις συμπληρώσει. (Σακελάρη Μαρία)
Φύγανε τα Χριστούγεννα και ο χρόνος πάλι αλλάζει, εύχομαι να κρατά ευχές πολλές να σας μοιράζει! (Βιλανάκη Μαριλένα)
Όσα λουλούδια ανθίζουνε στην Κρήτη κάθε χρόνο, τόσες ευχές σας εύχομαι για τον καινούργιο χρόνο. (Μαρια Κασαπάκη)
Θεέ μου και κάνε τις ευχές όλου του κόσμου πράξη και η ζωή του καθενός προς το καλό να αλλάξει.
Η του Χριστού η γέννηση να φέρει ό,τι ποθήσεις Χρόνια καλά, χαρές πολλές και στs’ άλλους να χαρίσεις.
Απ΄την καρδιά μου μια ευχή, σου στέλνω με τη σκέψη, του Θεανθρώπου η γέννηση ό,τι ποθείς να πέψει.
Τώρα που άλλαξε η χρονιά και ευχές ο κόσμος δίδει, εύχομαι κάθε όνειρο αληθινό να γίνει. (Θ. Τζόντος, Πρόεδρος αδελφότητας Κρητων Πειραιά)
Όλου του κόσμου οι χαρές δε φτάνουν να σου πούνε, αυτά που ελπίζω ολόψυχα τα μάτι σου να δούνε. (Κοιν. Λειτουργός Φ. Κασαπάκη)
Με την καινούργια τη χρονια μόνο χαρές να ‘ριθουνε κι όλες οι δύσκολες στιγμές με μιας να ξεχαστουνε. (Χατζάκη Δέσποινα)
Των αηδονιών παρήγγειλα στην πόρτα σας να ‘ρθουνε πρωτοχρονιάτικες ευχές τσ’ ελπίδας να σου πούνε. (Μανωλία Κοντογιάννη)
"Να΄ναι τ'αστέρι τση Βηθλεέμ τση ζήσης σου ο φάρος, για να φωτίζει την καρδιά μ' ελπίδα και με θάρρος" ( ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΕΤΡΟΓΙΑΝΝΗ)
"Η άγια μέρα να σκορπά χαρά στο σπιτικό σας, βάλσαμο να'ναι στο κακό και άγγελος στο πλευρό σας"
Για τη χρονιά που έρχεται ευχή καρδιάς θα κάνω, η μοίρα να σκορπά χαρές να περπατάς απάνω (Μ.Π ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ)
Μ’ ένα μπουκέτο γιασεμιά τη σκέψη μου θα στείλω να πάει να πει «Χρόνια πολλά!» σ’ ένα καλό μου φίλο. (Μανωλία Κοντογιάννη)
Για την καινούργια τη χρονιά, σας εύχομαι να βρείτε του παραδείσου τα κλειδιά ν’ ανοίξετε να μπείτε. (Μαν. Χατζακης, Σητεία)
Να ‘μουν του στάβλου έν ’ άχυρο, ένα φτωχό κομμάτι την ώρα που άνοιγε ο Χριστός στο κόσμο τούτο μάτι… (Γ. Μηλιαράς, Δήμαρχος Λασιθίου)
Αν ο Θεός πραγματοποιεί ευχές, δέξου και τη δική μου, Θεός δεν είμαι μα η ευχή είναι από την ψυχή μου. (Γιώργος Μηλιαράς, δήμαρχος Λασιθίου)
Καινούργιος χρόνος έφτασε χαρές να σε γεμίσει και να σου τρέξουν τα καλά σαν το νερό στη βρύση. (Γιώργος Νταγάκης (εςφημερίδα «η ώρα τση Κρήτης)
Παραμονή πρωτοχρονιάς από καρδιάς θα στείλω ποδαρικό τη σκέψη μου σε έναν καλό μου φίλο. (Εμμ Περισυνάκης (αντιδήμαρχος Λασιθίου)
Πρωτοχρονιά μα πως μπορώ τέτοια χαρά να νοιώσω, αν δε σου στείλω μήνυμα τσ΄ευχές μου να σου δώσω. (Ζαχ. Καμπουράκης, Παγκρήτιος)
Ελπίδα, γέλιο και χαρά, αγάπη κι ευτυχία να φέρει η Γέννα του Χριστού, μα προπαντός υγεία. (Νίκος Τσαμάνδρουρας και Κ. Στραταντωνάκης)
Είσαι μακρά και οι ευχές δεν πάνε χέρι-χέρι, τση δίνω τση καρδιάς εσένα να τση φέρει. (Νίκος Μπαριτάκης και Γιάννης Σκαλιώτης)
Θεέ μου και τούτες τις γιορτές καν΄ τις ευχές μου πράξη και η ζωή των φίλων μου προς το καλό ν' αλλάξει. (Κώστας Παπαδακης)
Ο Αι Βασίλης τις χαρές που έχει και φυλάσσει απόψε στο κατώφλι σας να ρθει και να μοιράσει. (Εμμ Κρασανακης)
Χίλιες της Λάστρου οι ευχές που στάλθηκαν από μένα, υγεία να ‘χετε, χαρά και πρόβλημα κανένα. (Μοσχολιδάκης)
Στη δύση τσι παλιάς χρονιάς εύχομαι να βουλιάσει, κάθε κακιά ανάμνηση να μη ξαναγυρίσει. (Σκαλιώτης)
Χορεύω και το ζάλο μου γράφει στη γη απάνω, για τον καθένα μια ευχή αληθινή πως κάνω.(Μανώλης Παπαδάκης, Χορευτικός όμιλος ΕΤΕΟΚΡΗΤΕΣ)
Όσα ευρώ έχει ο Εφραιμ μέσα στα ράσα χώσει, τόσες χαρές σου εύχομαι ο χρόνος να σου δώσει. (Θ. Τσόντος, Πρόεδρος Κρητών Πειραιά)
Όσες μολότοφ ριχτήκανε σ’ όλη τη χώρα φέτος, σου εύχομαι χαρές να ‘χεις το νέο έτος. (Σοφ. Τρουλάκης)
Του νέου χρόνου ζήτησα όλοι οι καλοί μου φίλοι, να ‘ναι με το χαμόγελο συνέχεια στα χείλη. (Σιγανός Στ., πρόεδρος Τζερμιάδου)
Όλα τα αστέρια του ουρανού νά ναι χαρές για σένα και όλες οι στάλες της βροχής χρόνια ευτυχισμένα. (Ελένη Αρβανιτάκη, Συλλ. Κρητων Αγίας Παρασκευης)
Ο νέος χρόνος χουβαρντάς νά ‘ναι στο σπιτικό σου, να φέρει αγάπη και χαρά κιότι χεις στο μυαλό σου. (Μανώλη Πετράκης, Αρχιτέκτων Μηχανικός)
Μέρες που λέγονται ευχές πάρε και μια από μένα, μέρες γλυκές, καλές, ζεστές και χρόνια ευτυχισμένα. (Χρύσα)
Όσα χωρούνε στο όνειρο και όσα ο νους σου βάνει, ο νέος χρόνος που φθασε δώρα να σου τα κάνει. (Κατερίνα Χανιώτη)
Για κάθε φίλο αληθινό θα πω δυο λόγια μόνο, να' ναι καλά, περήφανος, να τονε καμαρώνω.
Άγιε Βασίλη φέρε μας μεγάλα ποσοστά, στις εκλογές που θα ρθουνε να φύγει η δεξιά. (Γιάννης Στεφάνου)
Με το καλό σας εύχομαι να μπει ο καινούργιος χρόνος, κοντά σας να έρχονται χαρές και μακρυά ο πόνος. (Εμμ Κλεισαρχάκης)
Στο νέο χρόνο τουτονε εύχομαι να σου λάχει μια γ-κοπελια’ που και καρδιά, μα και παράδες να’ χει.
Σας δίνω μόνο μια ευχή για τον καινούργιο χρόνο πάμπλουτοι να 'στε στη χαρά και πάμφτωχοι στον πόνο!
Των Χριστουγέννων η γιορτή γέλια χαράς να φέρει, φύλακας να' ναι πλαϊ σας Τση Βηθλεέμ τ' αστέρι! (Α. Πετρογιάννη)
ΝΑ ΜΟΥΝΕ ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ Τ' ΣΤΕΡΙ ΤΟΥ ΔΕΝΤΡΟΥ ΣΟΥ ΑΦΟΥ ΚΑΡΔΙΑ ΜΟΥ ΔΕ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΕΙΜΑΙ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ ΣΟΥ. (Ανώνυμη)
Αντιγυρίσει ο λογισμός, ευχές ν’ ανταποδώσει, φίλους γνωστούς και αγαπητούς Χρόνια Πολλά να δώσει. (Κάπταιν Γιάννης Τσαμάνδουρας)
Μια ευχή σας εύχομαι για τον καινούργιο χρόνο, την πόρτα σας να την χτυπά η ευτυχία μόνο!
Το καραβάνι τση χαράς, στο σπίτι σου να φτάξει, όταν ο χρόνος ο παλιός με τον καινούριο αλλάξει.
Πρωτοχρονιάτικες ευχές πέμπω χαράς κι υγείας, δημιουργίας, ομορφιάς, αγάπης κι ευτυχίας.
Έφυγε η σκέψη μου από νωρίς, μακρύ ταξίδι κάνει, να ευχηθεί «Χρόνια πολλά» σε όσους αγαπάει. (Δημ Τρουλάκης)
ΗΘΕΛΑ ΝΑ'ΜΟΥΝΕ ΕΛΑΤΟ ΚΙ ΑΣ ΕΙΜΟΥΝΑ ΚΟΜΜΕΝΟ ΝΑ Μ 'ΕΧΕΙΣ ΜΕΣ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΣΟΥ ΜΕΡΕΣ ΤΩ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩ! (Ανώνυμη)
Στους φίλους τους αγαπητούς, πού χουν μεγάλη αξία, εύχομαι «Χρόνια πολλά!», μα πάνω απ΄όλα υγεία. (Γιώργος Πιταροκοίλης)
ΔΕΝΤΡΟ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟ ΟΛΗ Η ΓΗΣ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΚΑΙ ΝΑ 'ΧΕΙ ΓΙΑ ΣΤΟΛΙΔΙΑ ΤΟΥ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗ. (Ανώνυμη)
Δέντρο Χριστουγεννιάτικο μ' ευχές έχω στολίσει, ο νέος χρόνος που θα 'ρθει χαρές να σε γεμίσει.
ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΚΑΙ Η ΣΚΕΨΗ ΜΟΥ ΣΤΗ ΠΟΡΤΑ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΠΑΛΙ ΠΡΟΣΕΞΕ ΜΟΝΟ ΜΗ ΤΣΗ ΠΕΙΣ ΦΥΓΕ ΜΑΣ ΤΑ ΠΑΝ ΑΛΛΟΙ. (Ανώνυμη)
Ξημέρωμα Πρωτοχρονιάς έλα στα όνειρά μου, ν' αρχίσει με χαμόγελο εφέτος η χρονιά μου.(Μαρία Ασσαριωτάκη)
Σας εύχομαι από καρδιάς τση Γέννησης τ΄ αστέρι, χρόνια πολλά, χρόνια καλά στο σπίτι σας να φέρει! (Γιάννης και Μαρία Βερίγου)
Μόνο χαρές να αισθανθείς με τον καινούριο χρόνο δε θέλω να 'ρθεις σ' επαφή καθόλου με τον πόνο. (Ανώνυμος)
Με την καινούργια τη χρονιά μόνο χαρές να 'ρθούνε κι όλες οι δύσκολες στιγμές με μιας να ξεχαστούνε."
Με του Χριστού τη γέννηση και την αρχή του Χρόνου εύχομαι υγεία και χαρά και τέλος κάθε πόνου!
Στου νέου χρόνου την αυγή τη σκέψη μου θα στείλω να πάει να πει χρόνια πολλά σ' ένα καλό μου φίλο.
Χρόνια πολλά, χρόνια καλά, χρόνια ευτυχισμένα στέλνω μαζί με άνθη της καρδιάς, πρόσωπα αγαπημένα. (Φωφώ Ζουλάκη)
Τη σκέψη κάνω αστραπή στον ουρανό απάνω, να πάει να πει χρόνια πολλά σε φίλους που δεν φτάνω. (Ζαχ. Καμπουράκης ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΣ)
Ό,τι καλό φαντάστηκες και δεν το έχεις φέτος και κάθε πόθος της καρδιάς να 'ρθει στο νέο έτος!
Μες στης νυχτιάς τη σκοτεινιά που λάμπει κάθε αστέρι ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ του φεγγαριού του έδωσα να σου φέρει.
Για του Χριστού τη Γέννηση και ελευση του Χρόνου, χίλιες ευχές στη ζήση σου και τέλος κάθε πόνου. (Σεβντάς)
Το άστρο λαμπρό της Βηθλεέμ και του Χριστού η Γέννα, να σας χαρίσουνε πολλά και χρόνια ευτυχισμένα.
Έφυγε ο χρόνος άπραγος μα εις το νέο ελπίζω, να ξεκλειδώσω και να μπω στα όνειρα που χτίζω.
Ο νέος χρόνος εύχομαι σε όλους μας να φέρει , ότι ο προηγούμενος δεν είχε καταφέρει!
Για τη χρονιά που έρχεται ευχές χαράς θα κάμω η μοίρα να σκορπά χαρές να περπατάς επάνω!
Ήρθενε η Πρωτοχρονιά κι είπα του Άη Βασίλη, τις πιο μεγάλες τις χαρές σε σένα να τσι στείλει.
ΑΓΙΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΑ 'ΜΟΥΝΑ ΟΛΟΧΡΟΝΗΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ, ΝΑ 'ΜΠΟΡΟΥΝΑ ΝΑ ΜΟΙΡΑΖΑ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ!
Σαν το κοπέλι έστειλα γράμμα του Άη Βασίλη, πως χώρια σου κακοπερνώ και πίσω να σε στείλει.
Τ’ αστέρι απ την Βηθλεέμ, το δρόμο να φωτίζει, χαρά υγεία προκοπή σε όλους να χαρίζει.(Φανης Ξημερακης)
Ο νεογέννητος χρηστός να φέρει τη γαλήνη, φώτιση για τους ισχυρούς στον κόσμο μας ειρήνη. (Φανης Ξημερακης)
Χαρά, υγεία, προκοπή στις οικογένειες σας, στα χείλη αναστεναγμός να μη φανεί ποτέ σας. (Φανης Ξημερακης)
Χρόνια πολλά από καρδιάς για τον καινούργιο χρόνο, η ευτυχία συντροφιά να ‘ναι μαζί σας μόνο! (Φανης Ξημερακης)
Από τη φάτνη του Χριστού έφυγε ένα αστέρι, για να σου πει χρόνια πολλά κι αγάπη να σου φέρει.
(krassanakis.gr)
http://troktiko.blogspot.com
-
Οι ημέρες των εορτών είναι ημέρες αφιερωμένες στα ήθη, τα έθιμα και στις πατροπαράδοτες παραδόσεις. Άλλωστε, τα ήθη και τα έθιμα του κάθε τόπου «χρωματίζουν» τις γιορτινές αυτές ημέρες και αποτελούν μία όαση χαράς για μικρούς και μεγάλους.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει μάλιστα η παρουσίαση εθίμων των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς από διάφορες περιοχές της χώρας μας.
Βασιλόπιτα
Μία παράδοση της Κωνσταντινούπολης λέει τα εξής: Όταν ο άγιος Βασίλειος ήταν Επίσκοπος στην Καισαρεία, ο Έπαρχος της Καππαδοκίας πήγε με σκληρές διαθέσεις να εισπράξει φόρους. Οι κάτοικοι φοβισμένοι ζήτησαν την προστασία του ποιμενάρχη τους. «Σας ζητάω αμέσως, τους είπε εκείνος, να μου φέρει ο καθένας ό,τι πολύτιμο αντικείμενο έχει». Μάζεψαν πολλά δώρα και βγήκαν μαζί με το Δεσπότη τους οι κάτοικοι της Καισαρείας να προϋπαντήσουν τον Έπαρχο. Ήταν όμως τέτοια η εμφάνιση και η πειθώ του Μεγάλου Βασιλείου, που ο Έπαρχος καταπραύνθηκε χωρίς να θελήσει να πάρει τα δώρα. Γύρισαν πίσω χαρούμενοι κι ο άγιος Βασίλειος πήρε να τους ξαναδώσει τα πολύτιμα αντικείμενα τους. Ο χωρισμός όμως ήταν δύσκολος γιατί είχαν προσφέρει πολλά όμοια αντικείμενα, δηλαδή δαχτυλίδια, νομίσματα κ.λ.π. Ο Βασίλειος τότε σκέφθηκε ένα θαυματουργό τρόπο: Διέταξε να κατασκευασθούν το απόγευμα του Σαββάτου μικρές πίτες και μέσα σε καθεμιά τοποθέτησε από ένα αντικείμενο. Την επόμενη μέρα έδωσε από μία σε κάθε Χριστιανό. Και τότε έγινε το θαύμα! Μέσα στην πίτα του βρήκε ο καθένας ό,τι είχε προσφέρει! Από τότε, λέει η παράδοση, κάθε χρόνο, στη γιορτή του αγίου Βασιλείου, κάνουμε κι εμείς πίτες και βάζουμε μέσα νομίσματα.
Η Βασιλόπιτα αποτελεί το κατεξοχήν Πρωτοχρονιάτικο έθιμο μας. Είναι ένα έθιμο που το συναντάμε σε ολόκληρο τον Ελλαδικό χώρο με αρκετές βέβαια παραλλαγές που έχουν να κάνουν κυρίως με τη σύστασή της.
Έτσι σε κάποια μέρη είναι κέικ ή τσουρέκι, σε άλλα αλμυρή ή γλυκιά πίτα με φύλλα ενώ σε κάποια άλλα είναι ψωμί σαν το Χριστόψωμο. Κοινό στοιχείο πάντως της διακόσμησης είναι ένας σταυρός και η αναγραφή του έτους. Σε όλες πάντως τις περιπτώσεις η Βασιλόπιτα είναι στρογγυλή και μέσα της κρύβει ένα φλουρί.
Η βασιλόπιτα είναι συνδυασμός του «εορταστικού άρτου» και του «μελιπήκτου» των αρχαίων προσφορών, τόσο προς τους θεούς όσο και προς τους νεκρούς ή τους κακούς δαίμονες για την εξασφάλιση της υγείας, της καλής τύχης και της ευλογίας του Αγίου Βασιλείου.
Στην πλειοψηφία τους οι Έλληνες κόβουν τη βασιλόπιτα αμέσως μετά την αλλαγή του χρόνου. Σε μερικές όμως, περιοχές της Ελλάδας η Βασιλόπιτα κόβεται στο μεσημεριανό τραπέζι, ανήμερα του Αγίου Βασιλείου την 1η Ιανουαρίου. Όποτε πάντως και αν κοπεί, ακολουθείται το ίδιο εθιμοτυπικό: Ο νοικοκύρης την σταυρώνει τρεις φορές με ένα μαχαίρι και μετά αρχίζει να κόβει τα κομμάτια. Το πρώτο είναι του Χριστού, το δεύτερο της Παναγίας, το τρίτο του Αγίου Βασιλείου, το τέταρτο του σπιτιού και ακολουθούν τα κομμάτια των μελών της οικογένειας με σειρά ηλικίας.
Χαρτοπαιξία
Αγαπημένο έθιμο των Ελλήνων τις μέρες της Πρωτοχρονιάς είναι να δοκιμάζουν την τύχη τους. Εκτός από το κρατικό Λαχείο που κληρώνει ένα πολύ μεγάλο ποσό την Πρωτοχρονιά, υπάρχει επίσης η χαρτοπαιξία και τα ζάρια σε καφενεία, λέσχες και σπίτια. Κάποτε στους Προμάχους αυτός που κέρδιζε στη χαρτοπαιξία έβγαζε όργανα στην πλατεία του χωριού και χόρευε μ' αυτόν που είχε χάσει. Ήταν μια πράξη ενδεικτική της ηθικής ανωτερότητας του πρώτου.
Η Καλή Χέρα
Συνηθίζεται να δίνεται ένα χρηματικό ποσό σαν δώρο σε παιδιά’ κυρίως πρόκειται για τα εγγόνια ή τα ανίψια που θα επισκεφτούν κάποιο σπίτι την Πρωτοχρονιά.
Μερικές δεκαετίες παλιότερα, η «καλή χέρα» ήταν το μόνο δώρο που έπαιρναν τα παιδιά την Πρωτοχρονιά και σε πολλές περιπτώσεις ήταν απλά ένα κέρασμα μιας κι ούτε χρήματα υπήρχαν πολλά, αλλά ούτε μαγαζιά με παιγνίδια
Οι κολόνιες
Στην Κεφαλονιά, αλλά και στα άλλα νησιά των Επτανήσων, το βράδυ της παραμονής της Πρωτοχρονιάς, οι κάτοικοι γεμάτοι χαρά για τον ερχομό του νέου χρόνου, κατεβαίνουν στους δρόμους κρατώντας μπουκάλια με κολόνιες και ραίνουν ο ένας τον άλλον τραγουδώντας:
"Ήρθαμε με ρόδα και με ανθούς να σας ειπούμε χρόνους πολλούς". Η τελευταία ευχή του χρόνου που ανταλλάσσουν είναι: "Καλή Αποκοπή", δηλαδή με το καλό να αποχωριστούμε τον παλιό χρόνο.
Άγιος Βασίλης
Η "γενεαλογική" προέλευση του δυτικού Σάντα - Κλάους είναι ο Άγιος Νικόλαος, ο Επίσκοπος Μύρωνος - Λυκίας του 4ου μ.Χ. αιώνα, ονομαστός για την αρετή και την φιλανθρωπία του και φύλακας άγγελος των παιδιών και των ναυτικών.
Οι παλιοί Αθηναίοι περίμεναν τον 'Aγιο Βασίλη από το βράδυ της παραμονής με ολάνοιχτες τις πόρτες των σπιτιών τους και έστρωναν ένα μεγάλο τραπέζι και το φόρτωναν με τα πιο εκλεκτά γλυκίσματα και φαγητά για να τον φιλοξενήσουν. Μάλιστα, γύρω από το τραπέζι αυτό μαζευόταν το βράδυ της παραμονής όλη η οικογένεια και περίμενε για ν' αρχίσει το φαγοπότι. Τα μεσάνυχτα έσβηναν τις λάμπες τους κι έδιωχναν με γιουχαΐσματα τον παλιό χρόνο, πετώντας πίσω του στο δρόμο ένα παλιοπάπουτσο.
Κρεμύδα για Γούρι
Το σκυλοκρέμμυδο ή κρεμύδα (Scilla maritima) είναι συνηθισμένο φυτό στην Κρήτη. Φυτρώνει άγριο και μοιάζει με μεγάλο κρεμμύδι. Τα ζώα δεν το τρώνε γιατί έχει δηλητήριο, που μπορεί να προκαλέσει δερματικό ερεθισμό από επαφή. Ακόμα και να το βγάλεις απ' τη γη και να το κρεμάσεις, δεν παύει να βγάζει νέα φύλλα και άνθη. Ο λαός πιστεύει ότι αυτή τη μεγάλη ζωτική του δύναμη μπορεί να τη μεταδώσει σε έμψυχα και άψυχα, γι' αυτό και την Πρωτοχρονιά στην Κρήτη κρεμούν σκυλοκρέμμυδο στα σπίτια τους. Πρόκειται για αρχαίο έθιμο καλοτυχίας που αναφέρεται ήδη από τον 6ο αιώνα π.Χ. Σήμερα τείνει να εγκαταλειφθεί.
Το ρόδι
"Χίλιοι μύριοι καλογέροι σ' ένα ράσο τυλιγμένοι". Τι είναι;
Το ρόδι είναι σύμβολο αφθονίας, γονιμότητας και καλής τύχης. Σε πολλά μέρη της Ελλάδας κρεμούσαν στο κάθε σπίτι, από το φθινόπωρο, ένα ρόδι. Μετά τη Μεγάλη Λειτουργία της Πρωτοχρονιάς το πετούσαν με δύναμη στο κατώφλι για να σπάσει σε χίλια κομμάτια κι έλεγαν: "Χρόνια Πολλά! Ευτυχισμένος ο καινούριος χρόνος!" Το έθιμο του ροδιού της πρωτοχρονιάς διατηρείται και σήμερα.
Την ώρα που αλλάζει ο χρόνος στην εξώπορτα του σπιτιού πετάνε και σπάνε ένα ρόδι και μπαίνουν μέσα στο σπίτι με το δεξί πόδι κάνοντας το ποδαρικό, ώστε ο καινούργιος χρόνος να τα φέρει όλα δεξιά, καλότυχα. Πολλοί άνθρωποι είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί ακόμα και σήμερα σχετικά με το άτομο που θα κάνει ποδαρικό στο σπίτι τους. Πολλές φορές προτιμούν μάλιστα ένα μικρό παιδί εξαιτίας της αθωότητάς του.
Στην πόλη της Καβάλας, πολλοί κάτοικοι διατηρούν ακόμα τόσο το σπάσιμο του ροδιού μπροστά στην είσοδο του σπιτιού για καλή τύχη, αλλά και τη μεταφορά μίας πέτρας -συνήθως από το μικρότερο μέλος της οικογένειας- στο εσωτερικό του σπιτιού για να είναι στέρεο το σπίτι και γερή ολόκληρη η οικογένεια τη νέα χρονιά.
Το σφάξιμο του χοίρου
Ένα παλιό έθιμο, που η πρόοδος και οι σύγχρονες ευκολίες το έχουν σβήσει, είναι το σφάξιμο του χοίρου. Κάθε οικογένεια μεγαλώνει στην αυλή του σπιτιού ένα χοίρο για να το σφάξει τις μέρες των γιορτών. Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς ο άντρας του σπιτιού έσφαζε το ζώο.
Τα λουκάνικα και τα κρέατα του χοίρου αφού τα κρέμαγαν σ'ένα κοντάρι, τα κάπνιζαν σε φωτιά από σχοινιές, μερσινιές και ξισταρκές για να στεγνώσουν. Μετά τα κρεμούσαν στον ήλιο για να ξεραθούν καλά. Από το κρέας του χοίρου έτρωγε η οικογένεια όλο το χρόνο.
Καρδίτσα: το «τάισμα της βρύσης»
Τα μεσάνυχτα της παραμονής των Χριστουγέννων γίνεται το λεγόμενο «τάισμα» της βρύσης, κάτι που σε κάποια χωριά γίνεται παραμονή Πρωτοχρονιάς. Το έθιμο θέλει οι κοπέλες, να πηγαίνουν τα χαράματα των Χριστουγέννων στην πιο κοντινή βρύση «για να κλέψουν το «άκραντο νερό». Το λένε άκραντο, δηλαδή, αμίλητο, γιατί δε βγάζουν λέξη σε όλη τη διαδρομή. Αλείφουν τις βρύσες του χωριού με βούτυρο και μέλι, με την ευχή όπως τρέχει το νερό να τρέχει και η προκοπή στο σπίτι τον καινούργιο χρόνο και όπως γλυκό είναι το μέλι, έτσι γλυκιά να είναι και η ζωή τους.
Για να έχουν καλή σοδειά, όταν φτάνουν εκεί, την «ταΐζουν» με διάφορες λιχουδιές, όπως βούτυρο, ψωμί, τυρί, όσπρια ή κλαδί ελιάς. Μάλιστα, έλεγαν ότι όποια θα πήγαινε πρώτη στη βρύση, αυτή θα στεκόταν και η πιο τυχερή ολόκληρο το χρόνο.
Έπειτα ρίχνουν στη στάμνα ένα βατόφυλλο και τρία χαλίκια, «κλέβουν νερό» και γυρίζουν στα σπίτια τους πάλι αμίλητες μέχρι να πιούνε όλοι από το άκραντο νερό. Με το ίδιο νερό ραντίζουν και τις τέσσερις γωνίες του σπιτιού, ενώ σκορπούν στο σπίτι και τα τρία χαλίκια.
Ανατολική Μακεδονία: Μωμόγεροι και σπόρδισμα των φύλλων
Από ολόκληρη την ανατολική Μακεδονία, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πολιτιστική παράδοση του νομού Δράμας, με την πλούσια λαογραφία, τα ήθη τα έθιμα, τις γιορτές και τα διονυσιακά δρώμενα που πραγματοποιούνται όλες τις εποχές του χρόνου.
Οι Μωμόγεροι, ένα είδος λαϊκού παραδοσιακού θεάτρου, αναβιώνει στους Σιταγρούς και τα Πλατανιά, χωριά όπου υπάρχουν πρόσφυγες από τον Πόντο. Η ονομασία Μωμόγεροι προέρχεται από τις λέξεις μίμος και γέρος, από τις μιμητικές κινήσεις που κάνουν οι πρωταγωνιστές με μορφή γεροντικών προσώπων. Οι παραστάσεις πραγματοποιούνται όλο το Δωδεκαήμερο [Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά και Θεοφάνια].
Στο νησί της Θάσου τώρα, οι οικογένειες κρατούν ένα πολύ παλιό έθιμο είναι το σπόρδισμα των φύλλων και γίνεται ως εξής: Κάθονται όλοι γύρω από το αναμμένο τζάκι, τραβούν την θράκα προς τα έξω και ρίχνουν γύρω στα αναμμένα κάρβουνα, φύλλα ελιάς, βάζοντας στο νου τους από μία ευχή, χωρίς να την πουν στους άλλους. Όποιου το φύλλο γυρίσει περισσότερο, εκείνου θα πραγματοποιηθεί και η ευχή του.
Στο Δημοτικό Διαμέρισμα Μυρτοφύτου του Δήμου Ελευθερών στη δυτική ακτή του νομού Καβάλας, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς αναβιώνει ένα έθιμο που έχει τις ρίζες του στην Τουρκοκρατία. Τα αγόρια που θα φύγουν στρατιώτες μέσα στη νέα χρονιά συγκεντρώνουν μεγάλες στοίβες από ξύλα στην πλατεία. Την παραμονή του νέου χρόνου θα ανάψουν μια εντυπωσιακή φωτιά ψέλνοντας τα κάλαντα. Στις δώδεκα ακριβώς, με το χτύπημα του ρολογιού της εκκλησίας, ξεκινάει ένα παραδοσιακό γλέντι με τσίπουρο και γλυκά.
Μπουμπουσάρια ή ραγκουσάρια
Μπουμπουσάρια ή ραγκουτσάρια ονομάζονται στη Δυτική Μακεδονία τα τοπικά καρναβάλια της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανίων. Στη Σιάτιστα τα μπαμπουσάρια γίνονται - εκτός από την Πρωτοχρονιά - κυρίως τα Θεοφάνια, ενώ σ' όλα τα άλλα χωριά του Βοϊου μόνο την Πρωτοχρονιά, με εξαίρεση την Εράτυρα. Εκεί το ωραίο αυτό έθιμο το συναντούμε την επομένη της Πρωτοχρονιάς. Οι διάφορες παρέες των μεταμφιεσμένων νέων αποτελούσαν συγκροτημένες παρέες, σχεδόν στερεότυπες πάντα: η νύφη, ο γιατρός, ο γκέκας, ο αρματολός και ο σαλός (τρελός), που κατά κανόνα ήταν φορτωμένος με τα κουδούνια. Σε πολλά μέρη τα ραγκουτσάρια έκαναν επισκέψεις και στα διπλανά χωριά και μάλιστα, όταν δύο παρέες συναντιόνταν στους δρόμους, πιάνονταν από τα μπράτσα και χτυπώντας τα κουδούνια με δύναμη, η κάθε παρέα προσπαθούσε να αναγκάσει τους αντιπάλους σε υποχώρηση. Στη Σιάτιστα και στα γύρω χωριά, οι μικροί μεταμφιεσμένοι γυρίζουν στα σπίτια ή σταματούν τους μεγάλους στο δρόμο και τραγουδώντας "Και βάλε το χεράκι σου στην αργυρή σου τσέπη...", προσπαθούν να τους αποσπάσουν χρήματα
-
Τοπικό έθιμο ή βανδαλισμός;
Το έθιμο της Διάνας, που αποτελεί κατάλοιπο από την περίοδο της Ενετοκρατίας και της Αγγλοκρατίας, καλά κρατεί στην Λευκάδα και γίνεται πάντα τα ξημερώματα της Πρωτοχρονιάς.
Η φιλαρμονική ορχήστρα παιανίζει στους δρόμους του νησιού. Πίσω από την ορχήστρα ακολουθούν οι κάτοικοι τραγουδώντας εύθυμα.
Το έθιμο υποτίθεται πως «επιβάλλει» να γίνονται ζημιές καθ’ όλη την διάρκεια της πρωτοχρονιάτικης πορείας. Το πόσο πολιτισμένο είναι αυτό στην εποχή μας και γιατί ο δήμος και κατ’ επέκταση οι δημότες θα πρέπει να πληρώνουν από την τσέπη τους τις καταστροφές σε κάδους, σκουπιδοτενεκέδες, ταμπέλες, γλάστρες, πινακίδες κ.ά. μέσω των δημοτικών τελών πρέπει να τεθεί υπό συζήτηση.
Πηγή: synlefkada.pblogs.gr και mylefkada.gr
-
Οι μέρες των Θεοφανίων συνοδεύονται με πλούτο εκδηλώσεων και δρωμένων, όπου κυριαρχούν οι μεταμφιέσεις και μαζί με αυτές κουδούνια, τραγούδια, χοροί, παραστάσεις ευρηματικές και αναπαραστάσεις ποικίλες. Ο Βώλακας, αλλά και άλλα χωριά όπως η Καλή Βρύση, το Μοναστηράκι, ο Ξηροπόταμος, η Πετρούσα και οι Πύργοι γίνονται τις μέρες αυτές το επίκεντρο θεαματικών παραδοσιακών γιορτασμών με έντονο Διονυσιακό χαρακτήρα. Οι γιορτές πραγματοποιούνται από τις 5 μέχρι τις 8 Ιανουρίου.
Οι μεταμφιεσμένοι φορούν βαριά κουδούνια. Συμπρωταγωνιστές στο δρώμενο είναι οι "Τσολιάδες" με την εθνική φορεσιά και οι "Γκιλίγκες" με την τοπική γυναικεία φορεσιά. Όλοι μαζί, με λύρες και νταϊρέδες, γυρίζουν στα σπίτια του χωριού, δίδοντας και παίρνοντας ευχές. Ακολουθεί το απόγευμα τρανός κοινοτικός χορός στην πλατεία του χωριού, μιμητικό όργωμα και εικονική σπορά που φανερώνουν τον σκοπό του δρώμενου.
Στο ίδιο χωριό την επομένη, 8 Ιανουαρίου, γίνεται αναπαράσταση τοπικού γάμου. Την ίδια μέρα βγαίνουν και οι "αρκούδες", άντρες μεταμφιεσμένοι με ολόκληρες προβιές. Ας σημειωθεί ότι η μέρα αυτή στον Βώλακα είναι αφιερωμένη στη "μαμή", την οποία επισκέπτονται οι μητέρες με διάφορα δώρα. Πρόκειται για έθιμο που διασώζει στοιχεία από ανάλογες τελετές της αρχαιότητας όπως ήταν τα Θεσμοφόρια και τα Αλώα.
www.agrotravel.gr
(http://img704.imageshack.us/img704/3199/volakasdrama.jpg)
-
Χριστουγεννιάτικα έθιμα χωρών
(http://1.bp.blogspot.com/_WLQ-Ls_HM94/TPeJwhcAFbI/AAAAAAAAaS0/gtCiZTbC58U/s1600/tromaktiko.jpg)
Αγγλία
Η Αγγλική κλασσική διακόσμηση περιλαμβάνει φωτεινά κόκκινα Αλεξανδριανά γύρω από το τζάκι, καθώς και κλαδιά «γκι» που κρέμονται από την οροφή που σύμφωνα με τη παράδοση όποιος στέκεται κάτω απ΄ αυτό πρέπει να ανταλλάσσει φιλιά με αγαπημένα πρόσωπα.
Για τους Άγγλους δεν νοείται εορταστικό χριστουγεννιάτικο τραπέζι χωρίς γαλοπούλα, κρεατόπιτα και χριστουγεννιάτικη πουτίγκα για καλή τύχη.
Αυστρία
Στην Αυστρία όπως και στις άλλες χώρες η περίοδος των εορτών ξεκινάει την τελευταία Κυριακή του Νοεμβρίου ή την πρώτη του Δεκεμβρίου. Στα παραδοσιακά στεφάνια που κατασκευάζονται τις ημέρες αυτές τοποθετούνται κεριά. Κάθε Κυριακή που ακολουθεί ανάβουν και ένα ακόμη κερί μέχρι και την 24 Δεκεμβρίου. Τα δώρα στα παιδιά τα μοιράζει ο Άγιος Νικόλαος με βοηθό του τον Krampus στις 6 Δεκεμβρίου. Το χριστουγεννιάτικο τραγούδι «Silent Night, Holy Night» το οποίο μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες, στην Ελληνική «Άγια Νύχτα», τραγουδήθηκε για πρώτη φορά στην Αυστρία στις αρχές του 19ου αιώνα.
Η εορταστική περίοδος τελειώνει επίσημα στις 2 Φεβρουαρίου, αν και οι Αυστριακοί θεωρούν τα Θεοφάνια στις 6 Ιανουαρίου. Τα παιδιά ντυμένα σαν τους τρεις Μάγους γυρίζουν τα σπίτια και τραγουδούν τα κάλαντα, εύχονται ένα ειρηνικό και ευλογημένο νέο έτος, ενώ τα χρήματα που συγκεντρώνουν τα προσφέρουν για φιλανθρωπικούς σκοπούς.
Τα στεφάνια κατασκευάζονται κάθε χρόνο σε πολλές παραλλαγές. Ποικίλουν από κλασσικά στρογγυλά με σκουροπράσινα κλαδιά πεύκου, κουκουνάρια και κόκκινους φιόγκους μέχρι τα πιο μοντέρνα με πολύχρωμα αλεξανδριανά. Αμέσως μετά το κόψιμο των κλαδιών τα περνούν πάνω από φλόγα κεριού για να διατηρηθούν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Βέλγιο
Το Βέλγιο μπαίνει στο πνεύμα των Χριστουγέννων από νωρίς με την ημέρα του Sinterklaas και με τον πολύτιμο βοηθό του Zwarte Piet που μοιράζει τα δώρα από σπίτι σε σπίτι. Τα παιδιά κρεμάνε τις κάλτσες των δώρων στο τζάκι και αφήνουν σανό και ζάχαρη για το άλογο του Sinterklaas.
Ο Sinterklaas δεν είναι ο Santa Claus.
Στο Βέλγιο τα Χριστούγεννα εορτάζονται και με πλήθος παραστάσεων που αποδίδονται καλλιτεχνικά σκηνές από τη Θεία Γέννηση καθώς και λιτανείες και ακόμη υπαίθριες αγορές.
http://tro-ma-ktiko.blogspot.com/
-
Το Μεγαλύτερο Πλεούμενο Χριστουγεννιάτικο Δένδρο
(http://cdn.slashgear.com/wp-content/uploads/2010/12/floatingtree.jpg)
Αν νομίζετε ότι το Χριστουγεννιάτικο δένδρο σας είναι μεγάλο, δεν έχετε δει τίποτα. Το βιβλίο των ρεκόρ Guinness, πιστοποίησε το Χριστουγεννιάτικο δένδρο του Bradesco Seguros ως το μεγαλύτερο του κόσμου. Το τεράστιο δένδρο στολίζει το λιμάνι το Rio de Janeiro της Βραζιλίας από το 1996.
Τα λαμπάκια φέτος άναψαν στις 4 Δεκεμβρίου και θα σβήσουν στις 6 Ιανουαρίου, και ανάβουν κάθε μέρα στις 7.30 το απόγευμα. Το θεόρατο δένδρο διαθέτει 3.3 εκατομμύρια λαμπάκια τα οποία χρειάζονται για να συνδεθούν 105 χιλιόμετρα καλώδιο. Επίσης έχει 2100 λάμπες strobe που δημιουργούν την αίσθηση απομακρυσμένων αστεριών. Το δένδρο έχει ύψος 85 μέτρα (περίπου σαν ένα κτήριο 28 ορόφων). Έξη μεγάλες γεννήτριες με βιοκαύσιμα που παράγουν 2130 kVA τροφοδοτούν με ρεύμα το εντυπωσιακό δένδρο. Δεν θα ήθελα πραγματικά να είχα την δουλειά του υπεύθυνου για τα λαμπάκια πάντως. Να ψάχνω χιλιόμετρα καλωδιώσεων για να βρω το καμένο λαμπάκι.
http://www.dailytech.gr/
-
Τα πιο παράξενα γιορτινά έθιμα από όλο τον κόσμο
«Καλήν εσπέραν άρχοντες», χριστουγεννιάτικο δέντρο ή στολισμένο καραβάκι, καλλικάντζαροι και γεμιστές γαλοπούλες. Τι κοινοτυπίες! Αν επιχειρήσουμε μια βουτιά στην παράδοση του κάθε τόπου, θα δούμε πως οι ημέρες των Χριστουγέννων χαρακτηρίζονταν –και σε ορισμένες περιπτώσεις συνεχίζουν να χαρακτηρίζονται- από ιδιότυπες πρακτικές και γιορτινά έθιμα με πραγματικό ενδιαφέρον και πρωτοτυπία. Ας επιχειρήσουμε, λοιπόν, μια «εθιμοτυπική» βόλτα στις γωνιές της Ελλάδας και του κόσμου.
Ελλήνων έθιμα
Από την παλιά Αθήνα μέχρι την Θεσσαλία, την Ήπειρο και τα νησιά της χώρας μας, τα έθιμα που συνόδευαν τις πιο γιορτινές ημέρες της Ορθοδοξίας είναι πολλά, μυρωδάτα και… νόστιμα.
Η γουρουνοχαρά
Στην Θεσσαλία του προηγούμενου αιώνα, οι ημέρες των γιορτών είχαν σαν κύριο «δρώμενο» το σφάξιμο των γουρουνιών. Κάθε οικογένεια συγκεντρωνόταν με τις συγγενικές της και έσφαζαν κάθε μέρα και από έναν χοίρο. Η προετοιμασία απαιτούσε ιδιαίτερη φροντίδα και, φυσικά, γλέντι μέχρι το ξημέρωμα. Συνήθως, η γιορτή ξεκινούσε την ημέρα των Χριστουγέννων ή του Αγίου Στεφάνου (27 Δεκεμβρίου) και συνεχιζόταν για αρκετές ημέρες. Στη συνέχεια, οι οικογένειες συγκέντρωναν το λίπος των γουρουνιών και το χρησιμοποιούσαν στα φαγητά τους καθ’ όλη την διάρκεια της χρονιάς.
Το ηπειρώτικο πουρνάρι
Σε χωριά της Ηπείρου, ακόμη και σήμερα, συνηθίζεται όσοι επισκέπτονται κάποιο σπίτι για τις γιορτινές ευχές να έχουν μαζί τους από τον δρόμο ένα κλωνάρι από πουρνάρι, το οποίο όταν ανάβει, δημιουργεί χαρακτηριστικό «τσιριχτό» ήχο. Η παράδοση θέλει τους βοσκούς που πήγαν να προσκυνήσουν τον νεογέννητο Χριστό να έκαψαν στο δρόμο τους ένα πουρνάρι, που γέμισε με φως και ήχο το σκοτεινό χωριό. Γι’ αυτό και οι κάτοικοι της Ηπείρου φροντίζουν να γεμίζουν τα σπίτια των δικών τους με «φωτεινές ευχές» από δάδες πουρναριού.
Ταΐζοντας την βρύση
Στην κεντρική Ελλάδα, παλαιότερα, οι νέες κοπέλες ξεκινούσαν αμίλητες το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων και συγκεντρώνονταν στην πιο κοντινή βρύση του χωριού, για να την αλείψουν με βούτυρο και μέλι προτού πάρουν νερό. Το «τάισμα» της βρύσης γινόταν για να τρέχει η ευτυχία στο σπίτι τους σαν το νερό και να είναι η ζωή γλυκιά σαν το μέλι. Στην συνέχεια, γέμιζαν τις στάμνες τους με το νερό και επέστρεφαν στα σπίτια τους χωρίς να πουν λέξη, εξ’ ου και η παράδοση του «αμίλητου νερού».
Οι κολόνιες
Από τα Επτάνησα προέρχεται το ευωδιαστό αυτό έθιμο, σύμφωνα με το οποίο, οι νέοι κατεβαίνουν στους δρόμους την παραμονή της Πρωτοχρονιάς και ραντίζουν ο ένας τον άλλον με κολόνια και εύχονται «καλή αποκοπή», να αποχωριστούν δηλαδή με καλό τρόπο τον παλιό χρόνο.
Ο γύρος του κόσμου σε χριστουγεννιάτικη τρέλα
Αφήνοντας την Ελλάδα, ψάξαμε και σε άλλες χώρες για ιδιαίτερους τρόπους με τους οποίους συνηθίζουν να «διανθίζονται» οι εορτασμοί των ημερών. Πάρτε μια ιδέα:
Ο «Μαύρος Πέτρος»
(http://www.in2life.gr/features/notes/articles/194053/439813_4dcxqm6V1MU.img)
Zwarte Piet –ή κατά το αγγλικότερον, Black Peter-, ονομάζεται στην Ολλανδία ο βοηθός του Άη Βασίλη. Στις Κάτω Χώρες προφανώς ο αγαπημένος Άγιος των παιδιών, ο Sinterklaas, δεν καταφθάνει μόνο νωρίτερα από τις άλλες δυτικές χώρες (στις 5 Δεκεμβρίου, παραμονή του Αγίου Νικολάου), αλλά εκτός από τους ταράνδους, έχει μαζί του και τον βοηθό του. Ο Black Peter έχει βαμμένο μαύρο πρόσωπο και απειλεί τα «άτακτα παιδιά» πως θα τα πάρει μαζί του πίσω στην Ισπανία από όπου έρχεται. Παλαιότερα, ο «σκοτεινός» βοηθός είχε δημιουργήσει αμφιλεγόμενο ζήτημα ρατσισμού, καθώς παρουσίαζε το μαύρο στοιχείο ως κακό, γι’ αυτό και πλέον η μαύρη όψη του αποδίδεται στην κάπνα της καμινάδας.
Η χριστουγεννιάτικη πίκλα
(http://www.in2life.gr/features/notes/articles/194053/439816_RCHQiCNZfEs.img)
Προερχόμενο από την Γερμανία, αλλά χαμένο ως παράδοση στο βάθος του χρόνου, το έθιμο της πίκλας ήταν δημοφιλές σε Γερμανία και ΗΠΑ αλλά σπάνια συναντάται πλέον. Το τελευταίο στολίδι που έμπαινε στο χριστουγεννιάτικο δέντρο ήταν μια γυάλινη πράσινη πίκλα, η οποία κρυβόταν καλά από τους γονείς μέσα στα κλαδιά. Το πρωί των Χριστουγέννων, όποιο παιδί έβρισκε πρώτο την κρυμμένη πίκλα, έπαιρνε ένα special δώρο αντί για… εύρετρα.
Ο… αφοδευτής της Βηθλεέμ
Ξεκίνησε από την καταλανική γη, συναντάται ακόμη σε περιοχές της Ανδόρας, της Ισπανίας και της Ιταλίας και πρόκειται ίσως για το πιο εκκεντρικό έθιμο των Χριστουγέννων. Στην σκηνή της Γέννησης του Ιησού, κοντά στην φάτνη, είναι παρών ένας περίεργος κύριος, ο οποίος… κάνει την ανάγκη του. Βρίσκεται συνήθως λίγο παράμερα, καθώς χρειάζεται την ησυχία του για την –τουλάχιστον άκαιρη- πράξη του. Πώς προέκυψε ένα τέτοιο έθιμο, κανείς δεν γνωρίζει.
Χριστούγεννα σε φαστφουντάδικο
Και όχι απλά σε φαστφουντάδικο, αλλά σε μία από τις μεγαλύτερες πολυεθνικές αλυσίδες γρήγορου φαγητού. Μιλάμε για τους Ιάπωνες, τους οποίους έχουν πείσει οι εκ δυσμών εταιρίες πως η κατανάλωση κοτόπουλου είναι αναπόσπαστο κομμάτι των Χριστουγέννων. Ύστερα από αρκετές προωθητικές ενέργειες τέτοιου περιεχομένου, τα γνωστά εστιατόρια KFC κάνουν χρυσές δουλειές στην Ιαπωνία αυτές τις ημέρες, καθώς οι Ιάπωνες δημιουργούν ουρές έξω από τον «θείο» από το Kentucky για ένα χριστουγεννιάτικο γεύμα σε κουβά.
Σικελικόν ύδωρ
Οι χωρικοί της Σικελίας, συνηθίζουν τα μεσάνυχτα των Χριστουγέννων να βγάζουν νερό από τα πηγάδια τους και με αυτό να πλένουν τα ζώα τους. Το νερό αυτό θεωρείται ευλογημένο, καθώς αντλείται την ίδια ώρα που γεννήθηκε ο Χριστός.
http://www.in2life.gr/
-
Ο… αφοδευτής της Βηθλεέμ
Ξεκίνησε από την καταλανική γη, συναντάται ακόμη σε περιοχές της Ανδόρας, της Ισπανίας και της Ιταλίας και πρόκειται ίσως για το πιο εκκεντρικό έθιμο των Χριστουγέννων. Στην σκηνή της Γέννησης του Ιησού, κοντά στην φάτνη, είναι παρών ένας περίεργος κύριος, ο οποίος… κάνει την ανάγκη του. Βρίσκεται συνήθως λίγο παράμερα, καθώς χρειάζεται την ησυχία του για την –τουλάχιστον άκαιρη- πράξη του. Πώς προέκυψε ένα τέτοιο έθιμο, κανείς δεν γνωρίζει.
Εγω ξερω
το εθιμο λεει οταν παλια ο κοσμος πηγαινε στα χωραφια για την αναγκη του ,τα κακουλια ηταν το λιπασμα και ετσι ειχαν καλη
παραγωγη.
Ετσι εμεινε το εθιμο να ερθει ο Αη Βασιλης να κανει την αναγκη του στο δικο τους χωραφι για να εχουν καλη παραγωγη(τυχη) :smile_:
-
Έφτασε η «Ημέρα της Γυναικοκρατίας»
Το ερχόμενο Σάββατο, 8 Ιανουαρίου, αναβιώνει το έθιμο της «Μπάμπως» η «Βρεξούδια» στις περιοχές του νομού Σερρών, Ν. Πέτρα, Μονοκκλησιά, Α. Καμήλα και Χαροπό.
Στο έθιμο, οι ρόλοι των γυναικών και των ανδρών αλλάζουν. Ο γυναίκες έχουν τον κυρίαρχο ρόλο, ενώ οι άνδρες μένουν στα σπίτια τους και κάνουν δουλειές. Σε πολλές περιοχές, η μέρα αυτή ονομάστηκε μεταγενέστερα «Ημέρα της Γυναικοκρατίας»…
Στο νομό Σερρών, η μέρα αυτή είναι μέρα τιμής στην γηραιότερη γυναίκα του χωριού (μπάμπω), που εκτελούσε κατά το παρελθόν και χρέη μαμής. Ανήμερα του εθίμου, όλες οι παντρεμένες γυναίκες του χωριού, υπό τους ήχους μουσικών οργάνων (παλιότερα με τους ήχους της γκάιντας), μαζεύονται στην κεντρική πλατεία και από εκεί πορεύονται προς το σπίτι της μπάμπως για να της προσφέρουν δώρα. Στην συνέχεια, σχηματίζοντας πομπή, με σκωπτικά τραγούδια χορό και κρασί, την περιφέρουν στην πλατεία.
Καθ' όλη τη διάρκεια του παραπάνω τελετουργικού, δεν επιτρέπεται να πλησιάσει κανείς άντρας, διότι τα δρώμενα είναι ακατάλληλα για τα αντρικά μάτια κι αυτιά. Αν παρόλα αυτά, «τολμήσει» κάποιος να πλησιάσει, τότε οι γυναίκες τον κυνηγούν, τον καταβρέχουν και προσπαθούν να του βγάλουν ένα ρούχο, το οποίο στην συνέχεια θα δημοπρατήσουν. Μετά το πέρας της πομπής, ακολουθεί γλέντι κεκλεισμένων των θυρών, με σκωπτικά τραγούδια, παραδοσιακά εδέσματα και πολύ κρασί, μέχρι τελικής πτώσης.
Το έθιμο αυτό, το έφεραν οι Θρακιώτισες από την Πέτρα της Αν. Ρωμυλίας και το γιορτάζουν κάθε χρόνο, από την εγκατάσταση τους στη Ν. Πέτρα Σερρών. Πολύ αργότερα διαδόθηκε και σε άλλα χωριά του Νομού Σερρών, όπου υπήρχαν Θρακιώτες, όπως είναι η Μονοκκλησιά.
http://www.zougla.gr/
-
Θεωρω παρα πολυ σημαντικο και ωραιο να μαθουμε τα διαφορα απλα ή ιδιαιτερα εθιμα του καθε τοπου που μενουμε.
{Τοσο για τους γηγενεις κατοικους οσο και τους ...προσφυγες :mocking:}
Πολλες φορες παιζει καταλυτικο ρολο σε ενα ταξιδι οι φιεστες, οι γιορτινες εκδηλωσεις και τα εθιμα του τοπου για να τον επισκευτεις.
Πιστευω οτι οι Ελλαδα εχει μεγαααααλο πλουτο εθιμων.
]
Εδω στην Καταλανια κατα την διαρκεια των χριστ. εορτων εχουμε 3 πιο μεγαλα , ομορφα αλλα και παραξενα εθιμα
1. Ο Caganer {Καχανερ}= χέστης :laugh:
(http://img843.imageshack.us/img843/5863/584pxcaganerpages1.jpg)
2. El Tió de Nadal { ελ τιό ντε Ναδαλ }
(http://img27.imageshack.us/img27/9139/220pxcagatio1.jpg)
3. Los reyes magos { λος ρεϊες μαγος}
Θα σας τα εξηγησω μετα.. αφου πρωτα γραψετε για τα δικα σας [/u
Εσεις τι εχετε?
-
Εκανα μια συμπτυξη στο θεμα σου carmen γιατι εδω εχουμε γραψει Χριστουγεννιάτικα και Πρωτοχρονιάτικα έθιμα απ' ολο τον κόσμο... μολις τα διαβασεις γραψε μας τα Καταλανικα. :smile_:
-
1. Λοιπον, ο Καχανερ ή κυριολεκτικα ο χέστης ειναι ενα ιδιοτροπο αλλα "βασιμο" εθιμο που χρονολογειται απο τον μεσαιωνα στην Ισπανια.
Τοτε φυσικα δεν υπηρχαν τα λιπασματα και οι "αναγκες" των ανθρωπων γινοταν στην υπαιθρο αφου δεν ειχαν ανακαλυφθει οι τουαλετες.
Οι "αναγκες" αυτες μεραφερονταν στα χωραφια για λιπανση μαζι με αυτες των ζωων. Αλλα οι ανθρωπινες λογο πλουτου τροφων ηταν και οι
πιο αποτελεσματικες... Ετσι στον μεσαιωναηταν "καλοτυχος" αυτουνου το χωραφι που "χεζοταν" απο ντοπιους ή περαστικους πιο πολυ.
Η φιγουρα λοιπον του χωρικου που "τα κανει" { υποτιθεται σε χωραφι} εγινε συνονυμο της τυχης, αφου το πολυ καλα λιπασμενο χωραφι θα ειχε
και καλη παραγωγη!!!!!!! Ετσι λοιπον ο "χεστης"= τυχη.
{ Αλλωστε και στην Ελλαδα τα πολλα "κακα" ειναι συνυφασμενα με την τυχη!!! πχ η κουτσουλια...}
Με τον καιρο βεβαια η φιγουρες που χαριζουν πια δεν ειναι μονο ο καταλανος χωρικος στην παραπανω φωτο με την παραδοσιακη στολη, αλλα
εχει αντικατασταθει και με πιο συγχρονες φιγουρες που τα ....κανουν ακομα και με διασημοτητες και πολιτικους!!!!!!!!!
2. Ο Τιό ντε Ναδαλ. = Ο θειος των χριστουγεννων { Ναδαλ=χριστουγεννα στα καταλανικα Ναβιδαδ στα καστιγιανικα ισπανικα-της Μαδριτης.
Ειναι ενα παραδοσιακο εθιμο της καταλανωνιας με εναν κορμο ξυλου σκεπασμενο με μια κουβερτα και ενα ζωγραφισμενο προσωπο. Την Αγια Νυχτα
τα μικρα παιδακια το χτυπανε στην πλατη με ενα ξυλο να τον κανουν να "χεστει" απο τον φοβο του .Μονο που εδω τα "κακα" ειναι δωρακια
για τα μικρα παιδακια , που ομως απαρτιζονται απο γλυκα!! Σοκολατες, καραμελες Μαντολατα{ το μαντολατο ειναι το παραδοσιακο γλυκο των χριστουγεννων} και ξερα φρουτα και καρπους.
Ξεκινησε επισης απο την εποχη του μεσαιωνα που στις φτωχοτερες οικογενειες φερνανε ενα κορμο σαν χριστ. δωρο για το καψουν στο τζακι και
να απολαυσουν την ζεστασια του και το φως του.
3. Οι 3 μαγοι, για ολους τους Ισπανους τωρα, ειναι αυτοι που φερνουν τα δωρα γενικα και σε ολους και οχι βεβαια τα χριστουγεννα αλλα την ημερα των φωτων, τοτε που υποτιθεται επισκεπτονται το μικρο Χριστο και του πανε τα δωρα χρυσο λιβανο και σμυρνα. Αντιστοιχα λοιπον τετοια μερα
και στα σπιτια των ισπανων ανοιγονται τα δωρα της οικογενειας και των παιδιων φυσικα που δεν ειναι πια μονο γλυκα αλλα συνηθως τα παιχνιδια
ή ο,τι αλλο ζητησουν απο τους μαγους και οχι απο τον Σαν Νικλας των δυτικων.
Την ημερα αυτη, γινονται μεγαλες παρελασεις με αρματα { οπως ειδατε στο βιντεο} και οι "υποτιθεμενοι " μαγοι απο πανω, πετανε δωρα στο κοσμο
που βεβαια εδω ειναι καραμελες σοκολατακια και γκοφρετινια.. Φωτιες και πυροτεχνηματα συνοδευουν τα αρματα.
{ Αντιστοιχα δεν υπαρχει εδω στην ισπανια το εθιμο του βουτηματος στα νερα για τον σταυρο , ουτε το εθιμο του καθαγιασμου των νερων}